VVD en CDA rekenen zich rijk

De bezuinigingen die VVD en CDA in hun aangepaste verkiezingsprogramma's voorstellen leveren veel minder op dan de partijen doen voorkomen. De voorgestelde loonmatiging brengt niet 4,1 miljard euro op, zoals zij melden, maar hooguit de helft. Daardoor ontstaat de komende jaren een extra tekort van minimaal 0,4 procent op de rijksbegroting.

Het Centraal Planbureau (CPB) bevestigt dat de voorgestelde bezuinigingen te hoog zijn ingeboekt. De partijen wijken in hun berekening af van de gebruikelijke regels voor het doorrekenen van loonmatiging, aldus het CPB. Beide partijen erkennen met een te hoog bedrag te rekenen, maar passen vooralsnog hun plannen niet aan.

VVD en CDA stellen in hun programma's voor om de lonen de komende kabinetsperiode met maximaal de verwachte inflatie te laten stijgen. Dat betekent een extra loonmatiging van 1 procent ten opzichte van de verwachtingen van het CPB. Op basis van gegevens van het ministerie van Financiën blijkt dat een dergelijke loonmatiging over de volledige kabinetsperiode een `winst' van 4,1 miljard euro oplevert.

Financiën heeft echter verzuimd de belastingderving die daarbij optreedt mee te nemen in de berekening. Als gevolg van de lagere lonen en uitkeringen bij de overheid komt er immers minder belasting binnen. Dat `uitverdieneffect' bedraagt ongeveer 50 procent, ofwel 2 miljard euro. Deze belastingderving heeft alleen betrekking op de collectieve sector. Als ook de marktsector de lonen laat stijgen met het peil van de inflatie, daalt de `bezuiniging' door langdurige loonmatiging tot een half miljard euro in vier jaar, omdat de belastingderving groter wordt. [Vervolg PROGRAMMA'S: pagina 3]

PROGRAMMA'S

'VVD rekent met data van Financiën'

[Vervolg van pagina 1] Het CPB heeft in de Macro Economische Verkenning, die in september uitkwam, een variant doorgerekend waarin een extra loonmatiging van 1 procent is opgenomen. Aan het eind van de kabinetsperiode zou bij een matiging van 1 procent voor alle lonen (overheid én markt) een winst van 450 miljoen euro ingeboekt mogen worden. Het CPB meldt dat bij een ontkoppeling tussen overheid en markt de bezuiniging maximaal 2,5 miljard is.

VVD-woordvoerder Van Beek zegt in eerdere, eigen berekeningen ook met een lager bezuinigingsbedrag te hebben gerekend, maar is bij de definitieve aanpassing van het programma afgegaan op de gegevens van Financiën. Hij erkent dat de 4,1 miljard uit het VVD-program slechts de bruto bezuiniging laat zien, maar stelt dat de derving van belastingen niet zodanig is dat de hele bezuiniging verdampt.

Het CDA liet vorige maand bij monde van demissionair premier Balkenende in een interview met het Financieele Dagblad ook weten uit te gaan van een `winst' van 4 miljard bij extra loonmatiging. Kamerlid De Nerée (CDA) zegt nu desgevraagd dat de bezuiniging als een ,,ex-ante-bezuiniging'' (vooraf) moet worden gezien. Achteraf zou volgens De Nerée inderdaad kunnen blijken dat de bezuiniging lager uit is gevallen als gevolg van de lagere belastinginkomsten.

De PvdA is nog bezig met de doorrekening van haar nieuwe plannen.