Muzikaal vernieuwer

De Braziliaanse zanger, gitarist en componist Gilberto Gil, die vorige week door de nieuwe president Luiz Inácio da Silvo (`Lula') tot minister van cultuur van Brazilië werd benoemd, is al decennia lang een drijvende kracht in de Braziliaanse muziekwereld. Vergeleken met hem is zijn Nederlandse collega, de nu demissionaire staatssecretaris Cees van Leeuwen (LPF, cultuur) als oud-bassist van de groep Kayak een mindere god uit de popwereld.

In de jaren zestig stond Gilberto Gil aan de wieg van de Tropicáliabeweging, die gericht was op vernieuwing van de traditionele bossa-novamuziek door toevoeging van elementen uit pop en (psychedelische) rock. Gilberto Gil, geboren in 1924, leerde gitaar spelen onder invloed van Joao Gilberto. Hij boekte zijn eerste succes met het nummer Louvacao dat hij schreef voor zangeres Elis Regina.

Als zanger van protestliederen werd Gilberto Gil een volksheld, maar hij viel uit de gratie bij het Braziliaanse militaire regime. Na drie jaar ballingschap in Londen, waar hij zich bekwaamde in Engelstalige muziek, keerde hij in 1972 terug naar Brazilië. Daar nam hij onder meer het invloedrijke album Gil & Jorge met Jorge Ben op. De voormalige dissident werd een gerespecteerde gast op internationale pop- en jazzfestivals. Vorig jaar was hij nog te gast op het North Sea Jazz Festival in Den Haag, waar hij Bob Marley-repertoire ten gehore bracht. Gil figureert prominent op het aan latinmuziek gewijde A Luaka Bop-label van David Byrne. Als cultuurminister is Gil, een partijgenoot van de Braziliaanse president, nu juist in kringen van intellectuelen en kunstenaars omstreden wegens gebrek aan politieke ervaring.