De overbodigheid van seks

Ontsekste liefde, zou je het kunnen noemen. Erotiek zonder ook maar enige lichamelijk aanraking niets lijkt me mooier. Het verschijnsel moet in India zijn ontdekt, jawel, het land van de Kamasutra, de cultuur die voor het eerst wetenschappelijke studie maakte van vleselijk contact.

Van de Kamasutra is een nieuwe versie uitgekomen, 256 pagina's dik, op A3 formaat en twee en een halve kilo zwaar; geschreven en van foto's voorzien door Lance Dane, die volgens de achterflap al 50 jaar studie maakt naar de lichamelijke liefde in geheel zuidoost-Azië. Daar word je kennelijk behoorlijk impotent van, want het opvallende is dat het boek geheel is ontsekst. De even harde als absurde porno die je normaal in de toeristenkiosken van India tegenkomt in bundels prentbriefkaarten is verdwenen en het boek leest als een antropologische studie van een verschijnsel dat reeds lang van de aarde verdwenen is. Zoals je bladert door een boek over dinosaurussen.

Toch lijkt het me een fantastisch, zelfs nastrevenswaardig idee, liefde zonder seks. In die zin ben ik het helemaal eens met Gerrit Komrij (ach wat, ik ben het altijd met die man eens), toen hij tijdens de `zedenpreek' van het Winternachten-festival van 2000 zei: ,,De liefde is de geniaalste uitvinding waartoe de hypocrisie ooit in staat was, is en zal zijn. [...] Het uiteindelijke oogmerk is een seksvrijkaartje en een seksmonopolie. Seks moet immers. Het is weliswaar een kwestie van haren in je mond en bloeduitstortingen en sappen en het ruikt ook niet lekker, maar het moet.''

En dan heeft Komrij het nog niet eens gehad over dat zoeken naar en betalen voor privacy, het gefrunnik aan elkaars ondergoed (en o grote vloek, de in kleur niet passende bh bij het slipje), het schrikken van elkaars onvolmaaktheden (en het verdringen ervan onder het mom van liefde), het ideaal van het tegelijk klaarkomen (dat nooit uitkomt, tenzij gefingeerd), wat een onzinnig gedoe.

Ik was laatst in Bombay, waar ze ook iets hebben wat je in Amerika tegenkomt: mannen die zuipen en vrouwen die rond een paal dansen. Maar in Amerika zijn ze schaars gekleed, je mag biljetten in hun slipjes stoppen, soms komen ze op je schoot zitten, er is dus aanraking.

Niet in Bombay. In de wijk `Andheri' (wat zo toepasselijk `duisternis' betekent, maar ik zeg het vooral opdat ik gespeend blijf van de e-mailtjes van mensen die mij naar de adressen vragen), in die wijk heb je zalen die zo groot en zo verlicht zijn dat je er volleybalnetten in zou verwachten.

In plaats daarvan zijn er obers van wie je niet moet denken dat ze niet ook uitsmijters zijn en er zijn zachte, versleten, ietwat vettige sofa's langs de muren. Je hebt zalen in soorten. Er zijn geen toegangsprijzen, maar in de goedkope zalen kost een whisky twee euro en in een dure wel acht. Maar dan heb je ook iets. Want dan dansen wel twintig tot dertig meisjes op het volleybalveld, op hele hippe Indiase muziek. Ze hebben mooie platte, buiken, maar dat is alles wat je te zien krijgt. Verder zijn ze voorbeeldig gekleed in Indiaas cultureel-verantwoord kostuum.

De mannen wisselen meteen een biljet van 500 rupees in kleine coupures van 10. Dat staat stoer, zoveel biljetten, al is een biljet van 10 rupees nauwelijks 24 eurocent waard. Daar staat tegenover dat ze de dansende meiden met geen poot mogen aanraken. Geef het geld niet in de hand van de danseres, want dat is aanraking en daarop volgt onherroepelijk uitsmijting.

De nettere mannen leggen hun biljetten, meestal twee van 10, op de tafel naast hun glas, als ze vinden dat het meisje haar best gedaan heeft. Meisje pakt biljetten op, transactie is geschied. Er zijn ook minder nette mannen, of mannen die door de drank minder net worden, en zij beginnen met de biljetten rond te strooien. Zal het dansende meisje zich vernederen door ze van de vloer op te rapen? Nee, daar zijn weer jongetjes voor, die ze snel opvegen en geven aan degenen aan wie ze toekomen.

Maar twintig, dertig meisjes, je kunt ze moeilijk allemaal belonen. Daar is een oplossing voor, en dat heet oogcontact. Als je vindt dat een meisje er leuk uitziet in haar Indiase kostuum dat alleen de navel bloot laat, of dat ze mooi danst, of op welke manier dan ook haar best doet (en zoveel manieren zijn er niet, het spijt me), dan maak je oogcontact en leg je twee biljetten van 10 naast je glas. Al dansend komt ze die halen. En als je haar wilt `houden', wat wil zeggen, als je wilt dat ze voor jou blijft dansen, dan leg je nog eens twee biljetten neer, en nog eens.

Ik weet niet wat het erotische eraan is, maar Indiase mannen vinden niets zo fijn als achterovergeleund naar dansende meiden kijken, al zijn ze in vol ornaat. En niet dat de meiden iets speciaals doen met de heupen, de billen of de buik, de meeste meiden dansen alsof ze echt aan het volleyballen zijn. Elke cultuur kent zijn eigen definitie van de liefde.

De Indiase variant van erotiek gaat via de ogen. Zelf heb ik niets met ogen. Mooie lippen, oké, daar kun je nog een functie bij verzinnen, borsten, dijen, maar wat moet je in godsnaam met ogen, in de context van de seksualiteit? Dat is net zoiets als het ophemelen van neusgaten.

Maar ik ben sinds kort op andere gedachten gekomen. Er is een regisseuse, Aparna Sen, die een hindoemeisje (gespeeld door haar dochter, en niet opvallend mooi of zo), tijdens een lange busrit verliefd laat raken op een moslimjongen, die haar beschermt tijdens rellen tussen hindoes en moslims. Het is niet altijd duidelijk wie wie beschermt, maar ze raken elkaar met geen vinger aan. Het meisje heeft notabene een baby bij zich, en zeg eerlijk, dat maakt het er allemaal niet sexier op.

Maar wat dat hindoemeisje weet te vertellen met haar ogen! De film heet Mr. And Mrs Iyer, en die zal zeker vertoond worden op het India filmfestival in Amsterdam en als ze bij de Nederlandse televisie verstand hebben, ook op de televisie. Maar dan snap je het pas, wat oogseks betekent. En hoe zinloos dat gefriemel met ondergoed en geslachtsorganen is.

ramdas@nrc.nl