Rekenkamer toetst naleving codes

De Rekenkamer gaat onderzoeken of verzelfstandigde overheidsinstellingen zich intern voldoende wapenen tegen schendingen van integriteitsregels door hun medewerkers.

Dit zegt P. Zevenbergen, lid van het college van de Rekenkamer, vandaag in deze krant. Hij wil dat integriteitscodes die bij het rijk zijn ingevoerd nadat toenmalig minister Dales (Binnenlandse Zaken) dit onderwerp in 1992 op de agenda plaatste, ook gaan gelden voor de diensten die het rijk de laatste jaren met honderden op eigen benen heeft gezet.

Het gaat in totaal om 3.200 zelfstandige instellingen die samen elk jaar 119 miljard euro publiek geld uitgeven (ruim 60 procent van de collectieve uitgaven) voor de uitvoering van rijksbeleid. Ze zijn belast met diensten zoals het beheer van het stroomnet, de controle op financiële markten, de leiding van ziekenhuizen en universiteiten, de opvang van asielzoekers, het beheer van de staatsbossen of de exploitatie van de gevangenissen. Op de kwaliteit van deze diensten bestaat groeiende kritiek.

Zevenbergen zegt dat de Rekenkamer ,,de grote inspanning'' van het integriteitsonderzoek gaat doen mede om ,,de vertrouwensbreuk tussen overheid en politiek'' te herstellen. Hij wijst erop dat door verzelfstandigingen allerlei persoonsgegevens in private of semi-private handen zijn gekomen, zoals de Informatie Beheer Groep (die studiebeurzen uitbetaalt) of de Sociale Verzekeringsbank (uitkeringen). ,,Het is van het grootste belang dat we weten dat dergelijke instellingen scherp het oog houden op mogelijke schendingen van integriteit'', aldus Zevenbergen.

Hij zegt dat eerder ,,ernstige schendingen van ambtelijke integriteit'' zijn gebleken in de omgang met persoonsgegevens door ambtenaren van de Belastingdienst. Ook noemt hij het ,,gebrekkig toezicht'' door de verzelfstandigde arbeidsbureaus op bestedingen uit het Europees Sociaal Fonds (ESF), welke zaak ,,eens te meer de noodzaak van ons onderzoek'' aangeeft. Tegen één zelfstandige instelling, het Service Centrum Grond (SCG), dat wettelijke taken in de bodemsanering uitvoert, is twee jaar geleden een strafrechtelijk onderzoek begonnen wegens valsheid in geschrifte. Medewerkers van de verzelfstandigde dienst zijn hierin verdachte.

ZATERDAGS BIJVOEGSEL: pagina 21