Pakistan beweegt in kwestie Kashmir

Pakistan lijkt bereid tot concessies in de kwestie-Kashmir, de omstreden deelstaat waarover het al sinds de onafhankelijkheid overhoop ligt met buurland India en waarover vorig jaar nog oorlog tussen beide kernmachten dreigde.

Een van de belangrijkste politici in het Pakistaanse deel van Kashmir, Sardar Abdul Qayyum Khan, heeft tegenover het persbureau Reuters verklaard niet langer vast te houden aan aansluiting van India's Kashmir bij Pakistan: ,,We moeten bereid zijn onbevooroordeeld elke optie te bespreken (met India en met de inwoners van Kashmir) om de kwestie-Kashmir op te lossen.''

Tot die opties behoren volgens hem de opwaardering van de huidige bestandslijn tot een echte grens tussen India en Pakistan (waarmee de de facto opdeling van Kashmir zou worden geformaliseerd) maar ook onafhankelijkheid voor geheel Kashmir.

Qayyum Khan (78) was vier keer president van het door Pakistan gecontroleerde Azad (`Vrij') Kashmir en één maal premier. Begin vorig jaar benoemde de Pakistaanse president Pervez Musharraf hem tot voorzitter van de belangrijkste regerinscommissie inzake Kashmir.

Tot dusver heeft de regering in Islamabad onverbiddelijk vastgehouden aan aansluiting van India's Kashmir bij Pakistan via een volksstemming, en steunde het moslimstrijders in India's Kashmir. Ook onafhankelijkheid van Kashmir was voor Islamabad nooit bespreekbaar. Partijen en politici in Azad Kashmir die daarvoor opteerden, werden uitgesloten bij regionale verkiezingen.

Nu Qayyum Khan zich als vertrouweling van president Musharraf uitspreekt voor een koerswijziging, komt aan de starre Pakistaanse houding wellicht een einde. Maar Qayyum Khan zei ook dat India of de Verenigde Staten met initiatieven moeten komen om het overleg over Kashmir weer op gang te brengen. Pakistan is volgens hem, gezien de opstelling in het verleden, niet in de positie om nieuwe openingen te bieden.

Het vroegere prinsdom Jammu en Kashmir is voor ongeveer 45 procent in handen van India (dat gebied bestuurt als een deelstaat), en voor iets meer dan eenderde van Pakistan. De resterende snippers behoren aan China. Bij gevechten en aanslagen zijn de afgelopen decennia tienduizenden mensen om het leven gekomen. New Delhi heeft Pakistan ervan beschuldigd moslimextremisten naar India's Kashmir te sturen. De situatie escaleerde na een aanslag op het Indiase parlement in New Delhi in december 2001.