De puinhopen van acht jaar beurs

Analisten zijn uit, advocaten zijn in.

Na drie jaar koersverliezen ligt het volkskapitalisme op apegapen. Driemaal stroppen? De laatste keer was na de Grote Krach van 1929.

Nu de tegengestelde belangen van analisten (zijn bonus?, zijn werkgever?, zijn belegger?, de ondernemingsklant van zijn baas?) tamelijk helder zijn geworden, vallen zakenbanken, financiële dienstverleners én hun klanten terug op de adviseur die maar één belang kent. Hun belang: de advocaat.

Gedupeerde legiolease klanten eisen miljarden van leverancier Dexia. Op haar beurt wil Dexia geld van verzekeraar Aegon, de voormalige eigenaar van het leasebedrijf. Dan zijn er nog de beleggersacties rondom de geflopte beursgang van internetbedrijf World Online en rondom de verslaggeving van Baan Company. ABN Amro en Fortis hebben nog een hoger beroep lopen rond koersmanipulaties, nadat zij daarover publiekelijk zijn gekapitteld door beurswaakhond Autoriteit Financiële Markten. En, nieuwe trend, de Gelink Adviesgroep voerde al een kort geding voordat de beurswaakhond een oude reclame voor een beleggingshypotheek had veroordeeld.

Na de krach volgt de krachtmeting. Niet in de beursarena, maar voor de rechter. Was Nederland gewaarschuwd?

Ruim drie jaar geleden stelde W. Kok, toen nog minister-president, dat de westerse wereld, Nederland incluis, op een soort vulkaan leefde van papieren winsten op aandelenbeleggingen en huizen. O wee, als het vertrouwen in voortgaande groei zou wegvallen. Dan ,,kan een groot deel van de speculatiewinst omslaan in verlies, met allerlei sneeuwbaleffecten die daardoor ontstaan'', zei Kok.

Hij was te vroeg en te voorzichtig. De sneeuwbal op de financiële markten blijkt een lawine geworden die pensioenpremies opjaagt, koopkracht afknijpt en een algemeen gevoel van onzekerheid stimuleert. De mensen die het laatst instapten in de beurs en in de huizenmarkt waren en zijn het meest kwestbaar. Zij hebben de minste financiële buffers om tegenslagen op te vangen en zij hebben ook de minste ervaring met marktfluctuaties. Wedden dat onder hen een aanzienlijk contingent PvdA-stemmers zit?

In Amerika heeft een lokale openbare aanklager het voortouw genomen bij een nieuwe ronde beleggersbescherming. In Nederland speelt de belegger echter geen rol van betekenis in de politiek. Koks waarschuwing ten spijt, loopt wetgeving achterop. De advocaten vechten nu uit wat op de financiële markten de normen en de waarden zijn.