Zonnige nieuwjaarsconferences

Treinreizigers hebben een soort vakbond en die heet Rover. Die verzamelt informatie van reizigers als tegenwicht tegen de opgewekte boodschappen van de Nederlandse Spoorwegen. Gisteren feliciteerde de NS zich met de vooruitgang die ze hebben geboekt: de stiptheid van de treinen is naar 81 procent gegaan! Slechts één vijfde kans dat je niet op tijd op je werk komt. Voor marktwerking schijnt dat een succes te zijn en dat is dus de verbetering op de overheidswerking van vroeger. Dankzij die markt gaat het zo goed met Nederland dat je niet meer op tijd hoeft te komen zoals vroeger. Iedereen begrijpt het meteen als je een uurtje of zo later arriveert.

In Nova verscheen een vertegenwoordiger van Rover om de vreugde van de directie te dempen. Veel treinen waren uitgevallen en die had de NS-directie niet meegerekend, zei hij. Dat verhoogt dus de kans dat je niet op tijd komt misschien wel tot een kwart of meer. We weten het niet, want de Spoorwegen hebben het niet uitgerekend. De directeur, Veenman, zei voor Nova dat het een ,,heel technisch verhaal'' was om uit te leggen waarom de uitgevallen treinen niet kunnen worden meegerekend met de stiptheid. Ik had genoegdoening gevoeld toen ik Spithorst van Rover zag verschijnen in Nova. Duidelijk iemand die geduld heeft leren oefenen, gekleed op wachten in de kou. Helaas heeft hij niet zo'n grote statistische afdeling als de Spoorwegen.

De burger heeft geen Rover tegen de politie ter beschikking. De misdaad is alweer gedaald, zei de Amsterdamse hoofdcommissaris Kuiper, alleen bij de burger kwam dat niet over. Had Kuiper de niet opgenomen aangiftes (,,komen we niet voor, hoort niet tot onze prioriteit'') wel meegerekend? Niemand die het vroeg. Ongetwijfeld was het een ,,heel technisch verhaal''. Misschien hoorden die journalisten ook tot de 3,5 miljoen kijkers naar Youp van 't Hek en dachten ze dat volgevreten burgers te veel klagen. In de arme landen hebben ze misschien helemaal geen trein of politie. De Amsterdamse hoofdcommissaris gaat de ontevredenen nu een lesje leren. Ze kunnen voortaan zomaar worden gefouilleerd. Daar zal het veiligheidsgevoel van toenemen, verwacht de commissaris. Het Journaal zei het echt. En er waren geen vragen. Pas als je met je handen op de motorkap wordt bevoeld door een Amsterdamse politieagent die iets heeft tegen je oogopslag, voel je je helemaal senang.

Waarschijnlijk ben ik de enige die er moeite mee heeft. Zo zit je soms een avondje naar fictie te kijken. Je ziet dingen die je helemaal niet kunt rijmen. Nieuwjaarstoespraken, statistische cijfers, woordvoerders, politieke discussies en je begrijpt er niets van.

In Nova zag ik Femke Halsema, het enige Kamerlid dat zich nog wel eens in een rijdende trein laat interviewen, een loser zonder leasewagen. Er kwam een nieuwe afkorting op de proppen: de NMa. Die gaat zij inschakelen omdat de NS zijn monopoliepositie misbruikt en zomaar de prijzen verhoogt. Maar zij is toch Kamerlid? De NS wordt door onze belasting betaald en ze kan toch vragen stellen aan de minister? Die kan toch de subsidie verhogen of de NS-makelaars van de steenrijke afdeling stations afromen? Schijnt niet te kunnen. De minister ligt zelf in procedure met de NS over de prijs van het treinkaartje. Het is of je moet procederen om je eigen woonkamer te kunnen gebruiken.

Maar iedereen vindt het gewoon en ik hoor nooit een vraag over de NS in al die politieke debatten en tv-programma's. Het gaat over imago of er worden quiz-vragen gesteld. NS-topman Veenman werd in Nova door Willem Lust duchtig onderhouden over het gebrek aan stiptheid maar niet over het feit dat Veenman zich niets van de belastingbetaler aantrekt. Dan had hij kunnen uitleggen hoe prettig dat is. De directie van de NS komt nu aan zijn eigenlijke hoofdtaak toe: investeringen in het buitenland en het laten rijden van de wipexpres voor parenclubs. De rest wordt met hoge tarieven en slechte service de trein uitgepest. Het worden rustige verkiezingen van tevreden, rijke burgers en ik verheug me al op de verslaggeving over de volgende nieuwjaarsrede met persconferentie en gezellig hapje, drankje achteraf. Als de stroom tenminste niet uitvalt.

    • Maarten Huygen