Turkije lijkt bereid tot concessies

De leider van de regerende AK-partij in Turkije, beoogd premier Recep Tayyip Erdogan, heeft scherpe kritiek geuit op de onbuigzame opstelling van de Turks-Cyprische leider Rauf Denktas in de kwestie-Cyprus.

Erdogan beschuldigde Denktas in een vraaggesprek voor een Turkse tv-zender ervan de roep van de bevolking om hereniging van het verdeelde eiland te negeren. ,,Ik ben geen voorstander van voortzetting van de politiek die de afgelopen dertig, veertig jaar ten aanzien van Cyprus is gevoerd'', aldus Erdogan, die met de AK-partij in november een overtuigende verkiezingsoverwinning behaalde.

Waarnemers zien in de openlijke kritiek van Erdogan op Denktas een aanwijzing voor een verandering van de opstelling van Ankara in de kwestie-Cyprus. Het eiland is sinds de Turkse invasie van 1974 in tweeën gedeeld, waarbij de Turkse Republiek Noord-Cyprus alleen wordt erkend door Turkije.

Erdogans uitlatingen volgen op toenemende kritiek onder Turks-Cyprioten op Denktas. Vorige week eisten 30.000 demonstranten diens vertrek omdat zijn onverzettelijkheid een oplossing in de weg zou staan en een risico zou vormen voor de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie, voorzien in mei 2004. Het toetredingsverdrag wordt binnenkort (16 april) ondertekend, maar zonder vredesregeling tussen beide eilanddelen valt het armlastige Turks-Cyprus buiten de EU-boot. Dat zou ook de aspiraties van Turkije zelf om tot de EU toe te treden kunnen frustreren. Erdogan zei de pro-Europese demonstratie als een waarschuwing te beschouwen.

In de loop der jaren zijn talrijke pogingen gedaan beide eilanddelen te verzoenen, maar die hebben nooit tot een oplossing geleid. Ook het afgelopen jaar liep overleg tussen de beide bejaarde voormannen, de Cyprische president Glafkos Kliridis (83) en de Turks-Cyprische leider Denktas (79), keer op keer vast.

Secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties zette beide partijen in november opnieuw onder druk. Hij lanceerde een nieuw plan voor een vredesregeling, waarvan de status vorige maand nog werd verhoogd doordat het werd overgenomen door de VN-Veiligheidsraad. Bij die gelegenheid drong de V-raad er bij de betrokken partijen op aan voor eind februari een akkoord te bereiken op basis van Annans voorstel.

De speciale VN-gezant voor Cyprus, Alvaro de Soto, gaat volgende week weer naar het eiland om bij de besprekingen tussen Kliridis en Denktas te bemiddelen. Met het oog op de continuïteit in dit overleg overweegt Kliridis zich opnieuw te kandideren bij de presidentsverkiezingen van 16 februari.