De eindeloze dag

Kweekt het kapitalisme de ellebogenmaatschappij of is de gemiddelde mens van nature zo op persoonlijk gewin gefixeerd dat het vrijemarktmodel met al zijn ongezonde wedstrijdneveneffecten inherent is aan de aard van het beestje?

De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het paarse midden. Zeker is dat veel mensen dankzij een baan grotendeels worden ontslagen van het eigen levensinitiatief, en de structurele gelijkmatigheid van hun werkweek verslijten voor een ethisch verantwoord, zinvol bestaan. Niets is dan zo desoriënterend als die baan, die structuur, verliezen. Het overkomt Marie (Valeria Bruni-Tedeschi) en Pierre (Patrick Dell'Isola) in Marion Vernoux' kleine drama Rien à faire.

Dat zij een arbeidster en hij een kaderlid was bij hetzelfde bedrijf maakt hun toevallig in de buitenwijksupermarkt opbloeiende romance eigenlijk nog lastiger dan het feit dat ze allebei getrouwd zijn en weinig gemeen hebben. Vernoux suggereert in haar film met pijnlijke details en onuitgesproken woorden dat het wellicht nooit iets wordt tussen Marie en Pierre. Van de twee sterke hoofdrolspelers in deze droevige Brief encounter in de Franse provincie is het Valeria Bruni-Tedeschi (Turijn, 1964) die met schitterend, bijna verstild spel de aandacht naar zich toetrekt. De kwetsbare Marie weet haar onzekerheid binnen een ingesukkeld huwelijk redelijk te maskeren, maar struikelt bij de hoger opgeleide, kordate Pierre over ieder woord en elk gebaar, terwijl in haar het verlangen groeit om uit de monotonie van de eindeloze dag te breken.

Kijkend naar Marie, vermoed je dat Valeria nooit ver uit de buurt is. ,,Ik ben gaan acteren om me minder alleen te voelen'', zei de oud-literatuurstudente eens in een interview. Met een eerste regieproject voor 2003 (Moi aussi je suis communiste; tevens coscenario) lijkt de voornamelijk in Frankrijk werkende actrice ook haar eigen onzekerheid buiten de `veilige' acteerhaven te overwinnen.

De jonge Italiaanse, die les volgde bij regisseur Patrice Chéreau (La reine Margot) en in Pupi Avati's meesterlijke bruiloftskroniek Storia di ragazzi e di ragazze (1989) al opviel in een lief nevenrolletje, is volwassen en toch ook een beetje Frans geworden.

Rien à faire (Marion Vernoux, 1999, Fr.), Ned.3, 23.47-1.32u.

    • Oliver Kerkdijk