Australië merkt nog weinig van recessie

In Australië draait de economie nog op vole toeren. Eén van de redenen is dat het land zich verre heeft gehouden van de hype rond `de nieuwe economie', die dus ook niet kon inploffen. Niettemin nemen de zorgen toe.

,,Wat voor koffie wil je'', vraagt een vriendin op het terras van een koffiezaak in Lane Cove, een woonwijk tien kilometer ten noorden van de Harbour Bridge in Sydney. Het koffiemenu is uitgebreid en prijzig. Het straatbeeld van Sydney wordt beheerst door yuppen die zakken met aankopen inladen in hun auto's, veel met vierwielaandrijving. Waar je ook kijkt word je geconfronteerd met welvaart. ,,Alles is hier duur. We hebben beiden een goede baan, maar de huizenprijzen zijn hier de laatste tijd zo snel gestegen dat we angstig geworden zijn iets te kopen. Als de zeepbel barst, zijn we ons beetje spaargeld zo kwijt'', zegt de vriendin.

,,De onroerendgoedmarkt in Sydney is een van de kurken waarop de Australische economie drijft'', zegt Ivan Colhoun, hoofd van de economische afdeling van de Deutsche Bank Australia op de zeventiende verdieping van een kantoorkolos in het centrum van Sydney. De grote vraag naar huizenbezit heeft de verhoogde bouwproductie die een paar jaar voor het begin van de Olympische Spelen in 2000 een enorme impuls kreeg, in stand gehouden. ,,Australiërs hebben zestig procent van hun persoonlijke spaargeld in huizen gestopt. Het gevoel van rijkdom dat daardoor onder de burgers is ontstaan is een weerspiegeling van de onroerendgoedprijzen. Die zijn in Sydney de laatste jaren steeds met vijftien tot twintig procent gestegen.'' Maar sinds kort is er sprake van een afkoeling op de oververhitte huizenmarkt. ,,Met name de bouw voor appartementen stagneert omdat de rek uit de huurmarkt is. Ik verwacht echter geen instorting van de markt. Sommige mensen kunnen wel in moeilijkheden komen wanneer de hypotheekrente gaat stijgen'', zegt Colhoun.

Eind vorig jaar stelde de Australische minister van Financiën, Peter Costello, de groeiverwachting voor de economie van zijn land naar beneden bij van 3,75 naar 3 procent. De grootste droogte sinds een eeuw die het land teisterde, waardoor de agrarische productie halveerde, lag daaraan ten grondslag. Een zware slag voor de sector, want Australië is na de Verenigde Staten en Canada de grootste graanexporteur ter wereld.

Deze week regende het echter weer in grote delen van New South Wales en Queensland. Daardoor is het optimisme onder boeren en marktvorsers op slag weer toegenomen, want de kans dat zich twee keer in een jaar een extreme droogte voordoet, is wel heel erg klein. ,,De droogte van vorig jaar was uniek. Het hele land, met uitzondering van Tasmanië, had er last van. In onze groeiprognoses gaan we ervan uit dat de komende tijd een einde aan de droogte komt'', zegt Colhoun.

Waarnemers verwachten dat de meeste boeren zich snel van de financiële problemen zullen herstellen. Dat komt ook omdat de droogte volgt op twee jaren waarin de productie en landbouwprijzen relatief hoog waren en de rentepercentages laag. Het vertrouwen in vergelijking met vorige droogteperiodes is dan ook relatief goed volgens een woordvoerder van Westpac, de grootste bank van het land.

In het jaar tot 1 juli 2002 toen de droogte nog geen rol speelde, nam de omvang van het bruto nationaal product met 3,8 procent toe. De werkloosheid is inmiddels tot 5,6 procent gedaald. ,,We hebben hier geen dotcom-groeiexplosie gehad en daarna ook geen ineenstorting. De exportprijzen voor onze delfstoffen en agrarische producten waren hoog. We exporteren bovendien veel naar landen buiten de G7 (de groep van zeven rijkste landen) en de markten in landen als China en Zuid-Korea hebben zich heel goed ontwikkeld.'' Ook de markt voor toerisme, zowel in het binnenland als uit het buitenland, is intact geblven. Australië werd als een veilige bestemming gezien'', aldus Colhoun.

Of dat nog steeds zo is, wordt betwijfeld. De aanslagen in Bali in oktober en de steun die de conservatieve regering van John Howard betuigt aan het Irakbeleid van de Amerikaanse president Bush hebben er toe geleid dat Australië nu ook als mogelijk doel wordt beschouwd. Reclameboodschappen van de overheid om ,,alert maar niet gealarmeerd'' te zijn hebben daardoor hun intrede in de Australische media gemaakt. ,,We hebben nog geen cijfers over de ontwikkeling van het toerisme sinds Bali, maar sommige analisten maken zich wel zorgen over het toerisme'', zegt Colhoun.

Tegen die achtergrond werden de tegenvallende bezoekersaantallen tijdens de traditionele nieuwjaarsviering in de haven van Sydney uitgelegd als vrees voor terrorisme. Bij het vuurwerkspektakel waren dit jaar aanzienlijk minder mensen op de been. Het feest in Sydney Harbour, vergelijkbaar met de viering op Times Square in New York, werd grotendeels via de televisie gevolgd.

De verwachtingen voor de Australische economie zijn goed. Uit een onderzoek van de Kamer van Koophandel in New South Wales blijkt dat acht van tien bedrijven in de staat denken dat 2003 een beter jaar zal worden dan het vorige. Toch zijn er ook waarnemers die voorspellen dat Australië geen economisch eiland kan blijven, want uiteindelijk zullen de internationale economieën naar elkaar toe groeien. Dat betekent dat de groei in Australië gaat afnemen wanneer de wereldeconomie niet aantrekt, zegt Peter Hendy, de directeur van de nationale Australische Kamer van Koophandel.

    • Hans van Kregten