Van de stoep naar de Grote Zaal van het Concertgebouw

De Transsylvaanse cimbalist Vasile Nedea, straatmuzikant in Nederland, heeft een missie: ,,De mensen moeten blijven staan als ik speel''. Die missie leeft hij dagelijks uit op de Dam in Amsterdam, waar de duiven om zijn oren vliegen en het altijd wemelt van de mensen. Nedea is niet zomaar een arme sloeber. Hij studeerde aan de Muziekschool Dinu Lipatti in Boekarest, maar toen hij verder wilde studeren op zijn instrument bleek er nergens een hoofdvak cimbaal te bestaan. Nedea trad op in restaurants in Antwerpen en kwam daarna terecht in Nederland.

Dankzij het Nederlands Blazers Ensemble, dat traditiegetrouw het nieuwe jaar inblies met een knetterend feestprogramma, soleerde Vasile Nedea voor één keer in de Grote Zaal van het Amsterdamse Concertgebouw, rechtstreeks op tv uitgezonden door de VARA. Voor deze gelegenheid had Nedea zijn Rumanian Trip gecomponeerd, waarin hij het Nederlands Blazers Ensemble al cimbalerend meesleurde op een duizelingwekkende rondreis langs de muzikale structuren en tradities van Roemenië.

,,Hoe zou het Nederlandse straatbeeld eruit zien, als we niet allemaal van die vreemde straatvogels hadden die muziek maken?'' Dat was de vraag van Bart Schneemann, hoboïst en onuitputtelijk bedenker van steeds weer nieuwe formules voor het jaarlijkse Nieuwjaarsconcert, bij de opening van `Van de Straat!' Een typische grote stads-opmerking, want in de provincie zou er maar weinig veranderen. In de metro, op pleinen, op markten en in winkelcentra gingen Schneemann en het Nederlands Blazers Ensemble op zoek naar bijzondere straatmuzikanten om het Nieuwjaarsconcert mondiale luister bij te zetten.

In Amsterdam is zoiets een fluitje van een cent. Alleen al in de galerij onder het Rijksmuseum treden dagelijks meesterlijke straatmuzikanten op, onder wie twee Russische accordeonisten uit Petersburg, die nu eens klinken als een reusachtig kerkorgel en dan weer als een fragiel strijkorkest. Zij waren er gisteren niet, maar wel hun collega Franklin Adams, die het Rijksmuseum al jaren op zijn grondvesten doet schudden met zijn steeldrums. Samen met ondermeer Steve the Bagpipe Player, het Andeskwartet uit Colombia en het viool en gitaar spelende Mariachi-duo, musiceerde Adams voor en na het concert in de gangen van het Concertgebouw.

Voor het hoofdprogramma waren behalve cimbalist Vasile Nedea ook de Bulgaarse muziekfamilie Marinov (Lijnbaan Rotterdam), gitarist en zanger Catfish Slim (Amsterdam), zanger en contrabassist Elias Guelaï (het monument van de Albert Cuyp-markt), en blueszanger en gitarist François (Centraal Station Amsterdam) uitverkoren. Afgewisseld met serieuze composities zoals Streetwise Open Air van Purcell, Et je reverrai cette ville étrange, part 1 van Claude Vivier en Cekam te van Leos Janácek, vertoonden deze straatmuzikanten een beetje nerveus maar ook glimmend van trots hun muzikale overlevingskunsten op het ludiek uitgelichte podium van de Grote Zaal. De Marinovs, in de winter bij voorkeur spelend op plekken waar een dikke pijp met warm water langsloopt, bewezen ruimschoots hoe ze in Nederland kunnen wat in Bulgarije nooit zou lukken: leven van de muziek op straten en pleinen.

Ook dit jaar waren componerende kinderen uitgenodigd om een bijdrage aan het programma te leveren. Cellist Kalle de Bie (8), gitariste Nadine voor den Dag (14), saxofonist Peter Vigh (15) en zangeres/actrice Annelieke Holland (10) bedachten de beste ,,muziek waar de mensen van stilstaan''.

Hoe minder pretentieus de traditionele Nieuwjaarsprogramma's van het Nederlands Blazers Ensemble, hoe leuker ze zijn. Mijn dochtertje van zes viel halverwege in een diepe slaap, maar mijn dochter van negen vond het allemaal geweldig. Zij blééf na afloop schooieren om nog meer muntjes voor al die straatmuzikanten in en rondom het Concertgebouw.

Concert: `Van de straat!' Nieuwjaarsconcert Nederlands Blazers Ensemble en de VARA. Gehoord: 1/1 Concertgebouw Amsterdam.