Politie en prestatiecontract 1

Prestatiecontracten hebben als belangrijkste doel om de leverancier van een dienst te stimuleren, de klant waar voor zijn geld te geven. Dat doe je door een beloning te geven voor het extra goed leveren van het product dat de klant wil ontvangen of door ondermaatse prestaties te bestraffen. Een bonus-malussysteem dus.

In het geval van de politie is het hoofdproduct veiligheid. Prestatiecontracten voor de politie (NRC Handelsblad, 31 december), dienen daarom gebaseerd te zijn op metingen van het gevoel van veiligheid bij de burger en de bijdrage die de politie daaraan heeft geleverd. Lastiger meetbaar natuurlijk dan het aantal boetes, maar wel correcter.

Het koppelen van prestatiemeting aan het aantal boetes is fundamenteel onjuist. Niet alleen, omdat de betaler (de burger) niet zit te wachten op boetes maar op veiligheid, maar vooral ook, omdat de leverancier nu niet wordt gestimuleerd om die veiligheid te vergroten. Immers, als de boetes zouden leiden tot minder overtredingen en als het aantal zaken dat aan justitie wordt overgedragen zou leiden tot minder criminaliteit, dan wordt de politie als gevolg hiervan gekort op haar budget, eenvoudig omdat er dan minder te beboeten valt. Als dit beleid slaagt, gaat het ten onder aan zijn eigen succes. Hoofdcommissarissen zullen hoog opgeven van het aantal boetes en doorgespeelde zaken, maar tevens hard blijven roepen dat Nederland onveilig is; dat er aan normen- en waardenbesef nog heel veel schort. Dat nog meer boetes nodig zijn.

Het draagvlak bij de burger zal ondertussen steeds kleiner worden. Wie betrapt zichzelf na de zoveelste boete voor 54 km in de bebouwde kom niet op ideeën over burgertje-pesten door de politie? En dan schiet het prestatiecontract volledig zijn doel voorbij. Zonder draagvlak bij de burger en zonder een werkelijke stimulans om het gevoel van veiligheid te vergroten is het voorgenomen beleid gedoemd te mislukken. Het wachten is op een minister die de politie wil afrekenen op haar bijdrage aan een toenemend gevoel van veiligheid.

    • Eduard van Zuijlen