Denemarken wil uitspraak over de euro

In Denemarken wordt mogelijk in 2004 een referendum gehouden over de euro. Groot-Brittannië is nu het enige land van de niet-eurolanden dat nog geen volksraadpleging over de munt heeft aangekondigd.

De Deense premier Anders Fogh Rasmussen zei gisteren tijdens zijn nieuwjaarstoespraak dat de invloed en autoriteit van Denemarken binnen de Europese Unie wordt aangetast door buiten de eurozone te blijven. Denemarken is het afgelopen halfjaar EU-voorzitter geweest en droeg gisteren de voorzittershamer over aan Griekenland.

Door het Deense besluit om een referendum te houden, neemt internationaal en nationaal de druk op de Britse premier Tony Blair toe om ook de Britten warm te laten lopen voor de euro. Zweden, naast Groot-Brittannië en Denemarken de derde lidstaat die geen gebruik maakt van de euro, zal in september een referendum houden. In Zweedse opiniepeilingen tekent zich een meerderheid af voor invoering van de munt.

Blair zei gisteren in zijn nieuwjaarstoespraak dat de argumenten om deel te nemen aan de euro ,,overweldigend'' zijn, maar de Britse premier zei niet expliciet dat een referendum zal worden gehouden. Groot-Brittannië zal hierover in juni een besluit nemen. Volgens waarnemers hangt de verdere politieke carrière van Blair voor een belangrijk deel af van dit referendum.

Denemarken is lid van de EU maar heeft vier vrijstellingsclausules in zijn verdrag laten opnemen. Het neemt onder meer niet deel aan de euro en aan de gezamenlijke defensiestructuur van de EU. ,,Het schaadt de belangen van Denemarken dat we geen invloed hebben op cruciale gebieden als gevolg van onze uitzonderingsposities'', zei Rasmussen gisteren.

De Denen verwierpen de euro tijdens een referendum in 2000. Inmiddels is ongeveer 60 procent van de bevolking vóór invoering van de munt, zo blijkt uit opiniepeilingen. Rasmussen verwacht dat een nieuw referendum zal worden gehouden in 2004 of 2005. Hij wil, zo zei hij gisteren, de Denen de mogelijkheid bieden om te wennen aan de grote veranderingen binnen de EU, zoals de uitbreiding met Oost-Europese landen.

Romamo Prodi, de voorzitter van de Europese Commissie, noemde gisteren het eerste `levensjaar' van de euro ,,in elk opzicht positief''. Dat sommige ondernemers de invoering van de munt hebben aangegrepen om de prijzen te verhogen, vond de voorzitter verwijtbaar. De verantwoordelijkheid hiervoor legde Prodi vooral bij de nationale regeringen binnen de EU.