Muis en mens zijn genetisch vrijwel identiek

De muis en de mens zijn genetisch hoofdzakelijk hetzelfde. Beide hebben 30.000 genen, die voor het grootste deel van elkaar zijn afgeleid. Slechts in één procent van de genen verschillen muis en mens.

Het internationale Mouse Genome Sequencing Project, waaraan meer dan 200 wetenschappers een bijdrage leverden, publiceert vandaag in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Nature een genetisch overzicht van de laboratoriummuis. Een jaar na de publicatie van het menselijk genoom staat nu ook de volgorde van de erfelijke code van de muis in grote lijnen vast.

De gedetailleerde kennis over de genen van de muis en hun plaats op de 20 muizenchromosomen maakt de muis als proefdier veel belangrijker. Bijna alle 30.000 genen die bij de mens zijn gevonden heeft de muis ook. De kennis van het muizengenoom maakt het makkelijker om het in 2001 ontcijferde menselijke genoom te interpreteren. Van lang niet alle genen van de mens is de functie bekend. Tot dusver heeft de vergelijking al 1200 nieuwe menselijke genen opgeleverd. De gedetailleerde kennis over de genen van de muis en grote genetische gelijkenis met de mens maken het ook mogelijk de genetische achtergrond van ziekteprocessen van de mens in de muis beter te bestuderen.

Mens en muis stammen af van een voorouderzoogdier dat naar schatting 75 miljoen jaar geleden leefde. Sinds die tijd zijn mens en muis hun eigen weg gegaan in de evolutie. De genen die zij van hun gemeenschappelijke voorouder erfden, zijn in beide soorten verschillend uitgewaaierd en hebben een eigen betekenis gekregen. Zo heeft in de muis een grote uitbreiding plaatsgevonden van het aantal genen dat betrokken is bij de reukzin. Ook verschillen muis en mens belangrijk in de genen die het afweersysteem en de voortplanting samenstellen.

Niettemin vertoont de genensamenstelling nog steeds een grote overeenkomst. De mens blijkt bijvoorbeeld nog steeds het genenrepertoire te bezitten dat nodig is voor de aanleg van een staart. Dat mens er toch heel anders uitziet dan een muis komt voornamelijk voort uit een verschillende invloed van `regelgenen', genen die de activiteit van andere genen bepalen.

zaterdag in Wetenschap & Onderwijs: Het genoom van de muis