Zelfspot verlicht dronkemanstragedie

Tijdens een verblijf in de Jellinek kliniek constateert de hoofdpersoon van De val dat hij met zijn inname van één fles sterke drank per dag eigenlijk `een licht geval' is; hij kan immers na enkele dagen alweer `trilvrij' typen. Achteraf blijkt dit bezoek aan de verslaafdenkliniek slechts een eerste stap in zijn neergang, de wurggreep van koning alcohol zal hem steeds dieper doen tuimelen.

Acteurs Bob de Moor en Wim van der Grijn van het Vlaamse theater Malpertuis spelen De Val, naar het boek van August Willemsen, verhalend en ingetogen. Ze deinen virtuoos mee met de prachtige zinnen. Geen wilde uitspattingen of heftige effecten; het is het soort theater waarbij vooral de taal de beelden oproept.

De acteurs richten zich direct tot het publiek. Ze maken elkaars gedachten af en dragen vrijwel identieke pakken: ze zijn dezelfde man. Om de spelers heen staan brokstukken uit het leven van de hoofdpersoon. De typemachine, een tafel en een tas vol flessen en een achterdoek. Daarop schildert van Van der Grijn ,,Ik ben veel leuker zonder drank'' en veegt dan de laatste woorden weg om slechts ,,ik ben'' over te houden. Ook andere wrange grapjes, zoals de rode clowns- of drankneus die de mannen om de beurt dragen, verluchtigen de treurige geschiedenis. De vileine zelfspot maakt dat zelfs het einde, als de drank de macht van de mens heeft overgenomen, niet alleen maar schrijnend is.

Want onder al dat verval zit de romantiek van de verslaving. Het steeds afhankelijker worden, tot de eigen verantwoordelijkheid uiteindelijk volledig kan worden overgedragen aan ziekenbroeders en andere hulpverleners. Dan is het gevecht misschien wel verloren, maar het is tevens voorbij. Dat kan een opluchting zijn. Bovendien verwordt deze man, voor het voetlicht gedragen door twee liefdevolle acteurs die meesters zijn in het vertellen, weliswaar tot een nutteloos vod, hij blijft schrijven. Zelfs op de toppen van zijn dronkenschap formuleert hij helder en aangrijpend. Willemsen schreef De Val als een dagboek en in de bewerking van de acteurs en regisseur Danny Keuppens is zijn onderzoekende en ietwat verbaasde toon intact gebleven. Er is geen woede, geen machteloos gekrijs, er is slechts het rustig verhalen van een leven dat in slow motion uiteen valt.

Voorstelling: De val van August Willemsen door theater Malpertuis. Gezien: 24/10 Goudse Schouwburg, Gouda. Tournee t/m 14/12. Inl. 020-412 1415 of www.malpertuis.be