Zagen aan baggergigant

De grootste baggerklus aller tijden ligt stil. Want er is even geen zand om Singapore uit te breiden. Boskalis kan daardoor zijn schip doormidden zagen.

Baggeraars zijn nooit geïmponeerd. Ook niet als een van de grootste baggerschepen ter wereld, de Fairway van het Nederlandse Boskalis, dwars doormidden wordt gezaagd. ,,Dit is al bij honderden schepen gedaan'', lacht John Verheij, de hoofduitvoerder van de baggeraar uit Papendrecht. Ondanks zijn pensioen werkt Verheij 120 dagen in Singapore om nog één klus te doen. In die korte tijd moet de werf van scheepsreparateur Sembawang de Fairway hebben verlengd. In het verkleinidioom van de scheepvaart klinkt het beter: ,,We zetten er een stukkie tussen.'' Maar Verheij geeft toe: ,,Zó'n groot stuk is nog nooit gedaan.''

Het schip was tot gisteren 173 meter en 15 centimeter lang. Althans: in totaal. Want het schip stond doorgezaagd en wel in het droogdok, de twee delen op twintig centimeter van elkaar. Vannacht liet de werf het dok vollopen, trokken slepers het halve voorschip er even uit en duwden het 54 meter lange, splinternieuwe tussenstuk erin. Daarna ging het voorschip weer terug en liep het dok leeg.

Nu liggen er drie stukken Fairway op een rijtje. Voor en achter de verschoten groene, oude delen en ertussenin met aan weerszijden zes meter tussenruimte: het pas geverfde `stukkie'.

Over een paar dagen schuiven Verheij en zijn mannen de enorme puzzel in elkaar en kan het lassen beginnen. Waarom heeft Boskalis, toch de grootste baggeraar op aarde, niet meteen een Fairway van ruim 225 meter gebouwd?

Projectleider Kees van Tuijl wordt wel eens moe van die vraag. ,,Voortschrijdend inzicht'', zegt hij dan. ,,De wereldmarkt voor grote baggerschepen heeft zich boven verwachting ontwikkeld. Toen de Fairway vijf jaar geleden in de vaart werd genomen, was ze het grootste baggerschip ter wereld. Daarna kwamen nog grotere en die hebben eigenlijk een nieuwe markt gecreëerd voor nóg grotere schepen.'' Op die conclusie volgt een afweging: bouwen we een nieuw schip met een levertijd van twee jaar, of in 120 dagen bijna de capaciteit van een bestaand schip verdubbelen.

Bij zo'n kosten-baten analyse hoort nog een aspect: wat kost het als je schip vier maanden geen inkomsten genereert? Wat de Fairway betreft: niets. De verlenging was al lang geleden gepland, maar valt nu samen met totale inactiviteit van alle baggeraars op `het werk Singapore'. Tot ruim twee maanden geleden waren de Fairway en vijftig andere van 's werelds grootste baggerschepen 24 uur per dag aan het werk. Nu valt er in de buurt van de stadsstaat niets meer te baggeren. Niet in Maleisië en niet in Indonesië, de twee landen waar Singapore al zijn zand haalt.

Maleisië wil geen zand meer leveren, omdat de regering in Kuala Lumpur meent dat aartsrivaal Singapore met zijn landwinning de vaarroute naar Tandjung Pelepas aan het volstorten is. Die Maleisische containerhaven wist kort geleden de twee grootste klanten van concurrent Singapore weg te lokken. De twee landen hebben veelal een gespannen verhouding.

In Indonesië liggen vijf baggerschepen aan de ketting op beschuldiging van diefstal van zand. Inclusief de Belgische Vasco da Gama dat zich, totdat de Fairway in februari klaar is, het grootste baggerschip ter wereld mag noemen. Hoewel een Indonesische rechter bepaalde dat de schepen met een lichte boete mochten gaan, houdt de Indonesische marine ze nog steeds vast omdat de regering dat wil. En niemand kan de baggeraars in het veilige Singapore garanderen dat hun schepen niet hetzelfde lot ondergaan als ze in Indonesië zand halen. Zand dat bovendien niemand nu aan ze kan verkopen, doordat iedereen het eigendom ervan betwist.

Zowel in Maleisië als Indonesië zit er weinig beweging in de mensen die over het zand gaan. Naar verluidt is Indonesië zelfs bezig een claim te formuleren waarmee alle baggeraars samen 150 miljoen euro aan de centrale overheid moeten betalen.

Als Boskalis pech heeft zijn de zandproblemen rondom Singapore voorlopig niet opgelost. Dan is de Fairway klaar en moet ze gaan verdienen. 'Papendrecht' meent echter dat er in de rest van de wereld voldoende ander werk is.