Wijnproeven op zijn Frans

De vermogende Bernard Magrez heeft zich op onconventionele manier toegang verschaft tot de oude wijn-aristocratie van Bordeaux. Klinkende artiestennamen sieren zijn dineetjes op

Het is marketing op z'n Frans. Niets geen jaarcijfers of organisatiemodellen bestuderen, maar wijnproeven, déjeuneren, siësta en dan het diner. Volgende dag wéér een déjeuner. Alle maaltijden zijn van uitzonderlijk niveau, want de dochter van kooklegende Michel Troisgros en haar man staan in de keuken. Ze worden door de aanwezige trotse vader geprezen: ,,Alles was buitengewoon, maar dat spiesje met gegrilde groenten spande de kroon. De schok van eerst dat stukje artisjok en daarna van dat boontje!'' Alle aanwezigen knikken.

Wie zijn er zoal? Acteur Gérard Depardieu en zanger Charles Aznavour. Michel Rolland, de `vliegende oenoloog' die meer dan honderd wijnkastelen in twaalf landen van advies dient, andere zakenrelaties en een tiental gespecialiseerde journalisten, die hun neuzen routineus diep in het glas steken, de wijn `breken' en een slok nemen om die na enig studieus spoelen uit te spugen en hun bevindingen ijverig in met de precieze gegevens van iedere wijn voorgedrukte boekjes op te tekenen.

De gastheer: Bernard Magrez. Nummer 87 op de lijst van de grote Franse vermogens. Ontspannen, goedlachse eigenaar van wijnkastelen in negen verschillende landen, van Algerije en Marokko tot China, Australië, Argentinië en Uruguay. Kroonjuweel van zijn groep William Pitters – oorspronkelijk alleen in spiritualiën en sinds twintig jaar ook in wijnen, met een jaarlijkse omzet van meer dan 150 miljoen euro – is Château Pape Clément. Met meer dan dertig hectaren wijngaard was het in Renaissance-stijl opgetrokken kasteel ooit eigendom van Gaston Bertrand de Got, aartsbisschop van Bordeaux, die in 1305 onder de naam Clementius V als eerste paus zijn intrek nam in het Palais des Papes in Avignon.

Vlaggenschepen van William Pitters zijn het portlabel Porto Pitters en de whisky Williams Peel. Het laatste merk is met vijftien miljoen verkochte flessen per jaar nummer één op de Franse markt. In importwijnen is William Pitters, met 31 procent van de markt in handen, ook nummer één. Van de belangrijkste merkwijn Sidi Brahim worden drie miljoen flessen per jaar verkocht. In de export van Bordeaux-wijnen wil de groep met het merk Malesan óók marktleider worden. Dat Magrez en zijn groep bovendien met verschillende wijnen uit de Languedoc onder merknaam Jean Beauvillon het goedkopere marktsegment willen gaan overheersen, is dan nog slechts een detail.

Zeker vergeleken met de wijnen die Magrez' vier kastelen rondom Bordeaux produceren. Grand cru slaat de klok. Pape Clément is een grand cru classé de Graves, Château les Grands Chênes een cru bourgeois du Médoc, Château Fombrauge een grand cru de Saint Emilion en La Tour Carnet een `4e grand cru classé du Médoc. Pape Clément produceert 130.000 flessen per jaar van een wijn die, zoals Michel Rolland trots meldt, dit jaar voor het eerst door de toonaangevende Amerikaanse wijndeskundige Robert Parker hoger wordt aangeslagen dan Haut Brion. De enkele jaren geleden gestarte volledig handmatige productie begint vruchten af te werpen. In een grote schuur staan acht tientallen meters lange sorteertafels met een traag lopende band. Pal naast elkaar werkende seizoenskrachten ontdoen de zojuist handmatig geplukte druiventrossen van ieder ongerechtigheidje. Het is een uniek procédé dat zelfs de door de wol geverfde journalisten met ontzag vervult. Volgens bedrijfsleider Charles Brossier ontkomt minder dan twee procent van ongewenste blaadjes en onrijpe druiven aan de argusogen van zijn medewwerkers.

Niet alleen met zijn succes irriteert nieuwkomer Magrez de oude wijnaristocratie van Bordeaux. Zijn onconventionele verkooptechnieken doen dat evenzeer. Sinds tien jaar kiest hij jaarlijks een `paus' uit, een bekende persoonlijkheid die zijn reputatie verbindt aan de Pape Clément-wijn. Vorig jaar was Charles Aznavour de `pape', en wel `van het Franse lied', want de paustitel wordt telkens verbonden aan het specialisme van de uitverkorene. Zo was Zino Davidoff in 1995 `pape du cigare', en Bernard Pivot in 1997 `pape du livre'.

Zijn pauselijke titel is de reden van de aanwezigheid van de 78-jarige Charles Aznavour die, bestookt door journalisten en plaatselijke cameraploegen, niet moe wordt te verklaren dat hij nog slechts tijdens de pauze van zijn optredens een glas wijn drinkt en gezien zijn leeftijd nooit meer ervóór, `maar wel altijd een Bordeaux en het liefst een Pape Clément'.

De lunch begint later dan voorzien, omdat Gérard Depardieu er nog niet is. De acteur en zijn vrouw Carole Bouquet bezitten verschillende wijnkastelen in binnen- en buitenland. Bernard Magrez is sinds enkele jaren zijn mentor en adviseert hem bij aankopen in het buitenland, want Depardieu's wijn, van bijvoorbeeld zijn kasteel in Tigné, midden-Frankrijk, laat volgens de wijnjournalisten nog veel te wensen over. Na zijn aankomst op Pape Clément begint Depardieu eerst woedend weg te benen. ,,Jullie hebben aan één ster genoeg'', zegt hij, doelend op Aznavour. ,,Even een glaasje wijn laten drinken, dan komt het wel in orde'', zegt iemand sussend.

En jawel, tien minuten later heft de opstandige vedette aan de eretafel als een lammetje zo gedwee het glas in de richting van zijn rivaal.