Schaakolympiade voorlopig in teken van het jojo-effect

Na een 2-2 gelijk spel tegen Cuba staat het Nederlandse mannenteam in de schaakolympiade in Bled op een met vele andere landen gedeelde vijftiende plaats. Je zou kunnen zeggen dat het iets beneden hun stand is, want aan het begin van de wedstrijd stond Nederland op grond van de ratings als vijfde geplaatst. Verrassend hoog voor een team dat Jan Timman en Jeroen Piket moet missen, maar het verlies is goedgemaakt door de nieuwe Nederlanders Ivan Sokolov en Sergei Tiviakov.

Alle vier de partijen tegen Cuba werden gisteren remise, maar een vakantiedag was het beslist niet, want behalve de partij tussen Tiviakov en Vera, die na 22 zetten in een volle en scherpe stelling plotseling gestopt werd, werd alles hard uitgevochten tot in het eindspel echt niets meer te beleven viel.

De resultaten in de eerste helft van zo'n lange olympiade, die over veertien ronden gaat, zeggen nooit zo veel. Volgens het Zwitsers systeem dat hier geldt heeft ieder land steeds een tegenstander met ongeveer evenveel punten. Wie een grote overwinning haalt schiet in het klassement omhoog, krijgt daardoor een sterke tegenstander die misschien een harde klap uitdeelt, waardoor het verliezende land weer daalt en dan als pleister op de wonde tegen een zwakker land mag spelen, waarna het als een jojo weer omhoog komt.

Dit geldt niet voor een ijzersterk land als Rusland, dat van het begin altijd in de hoogste regionen speelt. Toch staat niet Rusland maar Bosnië nu op de eerste plaats, een half punt boven Armenië en Rusland. Bosnië won gisteren met 3-1 van Polen. Nederlandse chauvinisten konden plezier beleven aan de snelle overwinning in 18 zetten van de Oegstgeestenaar Predrag Nikolic op de Pool Krasenkow.

Rusland en Armenië speelden gisteren 2-2 tegen elkaar en aan het eerste bord werd een prestigeslag geleverd. Kasparov had in de eerste ronde een vrije dag genomen en daarna drie partijen gewonnen. Heel anders dan in de recente wedstrijd van Rusland tegen de rest de wereld, waarin hij verrassend de zwakste schakel bleek te zijn. Gisteren moest hij tegen Akopian die hem toen had verslagen. Er zou veel aan gelegen zijn geweest om nu wraak te nemen maar Akopian maakte met wit nuchter remise.

Morozevitsj versloeg Sargissian, zijn eerste overwinning, maar voor de Russen werd de wedstrijd bedorven door de nederlaag van Grisjtsjoek tegen Lpoetian. Toch kan je je nauwelijks voorstellen dat de Russen deze olympiade niet zouden winnen. Kasparov, Grisjtsjoek, Morozevitsj, Chalifman, Svidler en Roeblevski, dat zijn de geweldenaren die in Bled voor Rusland aantreden. Alleen wereldkampioen Kramnik ontbreekt. In het verleden heeft hij allerlei toernooien afgezegd omdat hij zich moest voorbereiden op de match tegen de computer en nu moet hij daarvan uitrusten.

Bij de vrouwen staat Georgië bovenaan, wat vroeger heel gewoon zou zijn, maar de laatste jaren is in het vrouwenschaak de oude Georgische suprematie overgenomen door Rusland en vooral China. De Nederlandse vrouwen verpletterden Zwitserland met 3-0, kwamen daardoor op een gedeelde derde plaats en mogen nu vandaag tegen Georgië spelen en hopen dat het jojo-effect voor hen niet optreedt.

Er wordt in Bled gespeeld in het straffe tempo van de FIDE: anderhalf uur bedenktijd plus dertig seconden per zet voor de hele partij. Geen wonder dat er vreemde dingen gebeuren in de tijdnoodfase. Gisteren profiteerde Judit Polgar ervan. In het `mannentoernooi' uiteraard, want aan vrouwenwedstrijden doet zij niet mee.

Wit Svetoesjkin (Moldavie)-zwart Judit Polgar (Hongarijë)

27. Le2-g4 Dreigt niet alleen 28. Lxd7 maar ook 28. h4. 27...Pc5-e4 28. Pd6xe4 Simpeler was 28. Txe4 Txe4 29. Lxd7 Txe3 30. Dd4, omdat het offer 30...Txg3+ zwart niets oplevert. 28...Td7xd1+ 29. Lg4xd1 Lb7xe4 30. Dc3-d4 Dg5-e7 31. Dd4xb6 g7-g5 32. Tf4-f6 Le4-d3 33. Tf6xh6 Kg8-g7 34. Th6-d6 Te5xe3 35. Db6-d4+ Kg7-h7 Wit staat nog steeds gewonnen, maar in tijdnood is het niet makkelijk en zijn volgende zet is een verschrikkelijke blunder. 36. Kg1-f2 Te3-e2+ Wit gaf op wegens 37. Kf3 g4+ 38. Kxg4 Te4+ met damewinst voor zwart.