Nieuw kabinet moet fors extra bezuinigen

Het volgende kabinet moet door de aanhoudende slechte economische situatie en lagere economische groei fors extra bezuinigen om te voorkomen dat het tekort op de begroting te ver oploopt.

Dat zei demissionair minister Hoogervorst (Financiën) gisteren bij de algemene financiële beschouwingen in de Tweede Kamer. Hoogervorst zei dat de tegenvallende groei voor dit jaar (,,een schamele 0,5 procent'') er waarschijnlijk toe zal leiden dat het Centraal Planbureau (CPB) in zijn binnenkort te publiceren middellange termijn doorrekening de groeicijfers neerwaarts zal bijstellen met 0,25 tot 0,5 procent.

Dat betekent dat een volgend kabinet nog minder te besteden heeft dan het huidige. Het regeerakkoord van het huidige kabinet is nog gebaseerd op een gemiddelde groei van 2,75 procent per jaar. Hoogervorst zei tevens te verwachten dat het begrotingstekort dit jaar hoger zal uitvallen dan de eerder geraamde 0,5 procent bruto binnenlands product. Hij vindt het echter niet nodig in te grijpen in de begroting voor dit jaar.

Hoogervorst benadrukte in dit kader de noodzaak van loonmatiging. De arbeidskosten in Nederland zijn al jaren sterker gestegen dan in andere Europese landen.

Tot dusver streefde het kabinet naar een loonstijging van 2,5 procent volgend jaar, het inflatieniveau. Maar Hoogervorst noemde dat percentage gisteren nog ,,aan de royale kant''. Hij verwees naar 1993 en 1994, toen de economische situatie ook zorgelijk was. De lonen zijn in beide jaren met minder dan het inflatieniveau gestegen, waardoor de Nederlandse economie een sterke inhaalmanoeuvre kon maken, aldus de minister.

Het kabinet had vakbonden en werkgevers toegezegd 500 miljoen euro lastenverlichting te geven bij een loonakkoord, maar in de Kamerdebatten van gisteren bleek dat veel fracties dat geld ook willen inzetten om het spaarloon te handhaven. In de kabinetsplannen zou het spaarloon worden geschrapt en plaatsmaken voor een levensloopregeling. Omdat de Kamer uiteindelijk geen beslissing wilde nemen over de lastenverlichting, het spaarloon en de Melkertbanen moet het kabinet volgende week met de sociale partners om de tafel. Die moeten van de Kamer aangeven hoe zij het best tot loonmatiging kunnen komen en welke regeling daarbij het best kan helpen.

Werkgevers en werknemers voelen er weinig voor alleen over de lastenverlichting en het spaarloon te spreken. Zij willen in het Najaarsoverleg over het totale pakket aan voorwaarden spreken.

Vakbonden en werkgevers beslissen morgen of ze wel een vervroegd Najaarsoverleg willen houden en welke onderwerpen er dan op de agenda moeten komen. Waarschijnlijk neemt de Kamer in de week van 11 november pas een definitieve beslissing over het spaarloon, de Melkertbanen en de lastenverlichting.