De Etna lijkt zich weer wat te ontspannen

De Etna lijkt weer wat rustiger. Opluchting onder de omwonenden, teleurstelling bij de vulkaantoeristen.

Experts van het Italiaanse nationale instituut voor geologie en vulkanologie gaan er vanuit dat de activiteit van de Etna weer wat afneemt. Dat hebben ze vanochtend meegedeeld op basis van hun metingen en een helikoptervlucht over de kraters.

De voeding van de lavastroom aan de zuidflank is verminderd en de steenmassa verplaatst zich nog maar heel langzaam. Van de twee lavastromen op de noordflank is er één tot stilstand gekomen en heeft de andere zijn tempo drastisch vertraagd. Dat geldt ook voor de stroom in oostelijke richting.

Toch is daarmee het gevaar nog niet geweken, vertelt een geoloog die deze dagen doorbrengt op de berg. ,,Uiteindelijk kunnen ook wij de toekomst niet voorspellen en weten wij niet precies wat er aan de hand is.'' Hij is nog volop bezig met het meten van de uitzetting van de vulkaan, wat een belangrijke indicator is voor de stress waaronder de berg verkeert. Hij vertelt dat de lava ook onder de gestolde steenmassa nog in tunnels kan doorstromen.

Maar vooralsnog wijzen de tekenen daar niet op, nu ook de seismische activiteit van de vulkaan is afgenomen en er alleen nog maar schokken tot twee op de schaal van Richter worden geregistreerd. (Wel werd vanmorgen in de regio Campobasso ten noorden van Foggia in de `hiel' van Italië een beving van 5,4 op deze schaal geregistreerd.) Het minder schokken van de aarde in het oostelijk deel van Sicilië zou er op wijzen dat de druk van de omhoogstuwende magma in de vulkaan is afgenomen. Het magma in de kraters zou weer omlaag zakken.

Wellicht dat de speciale gebedsdienst gisteravond in het dorpje Linguaglossa aan de noordoostzijde tot deze hoopgevende wetenschappelijke conclusies heeft kunnen leiden. Om vijf uur stromen daar alle bewoners naar de rand van het dorp om de beschermheilige San Egidio richting de Etna te wenden. Opgesteld onder een vergulde draagbare tempel wordt het beeld behangen met rozenkransen en gouden medaillons.

Al is de lavastroom nog kilometers verwijderd van het dorp, je kunt er niet vroeg genoeg mee beginnen, zo meent een oudere vrouw. Ze hoopt samen met de andere dorpelingen dat de patroonheilige zijn wonder nog één keer verricht. San Egidio zou in een ver verleden de lavastroom die Linguaglossa bedreigde om het dorp hebben geleid.

Terwijl de dorpelingen beneden bidden, blijft de Etna vuur spuwen, al is het dan wat minder dan de afgelopen dagen. Wie richting de kraters wil wordt halverwege bruut gestopt door een tien meter hoge en naar schatting tweehonderd meter brede traag wandelende steenmassa die vervaarlijk knispert en boom na boom verbrandt, vangrails langs de weg ombuigt en omsmelt, en zo nu en dan zijwaarts instort.

Boven in de lucht vliegen twee blusvliegtuigen af en aan van de zee naar de lava in een poging de stroom te doen stollen en eventueel de loop van de grijze lavatong om te buigen. Het lijkt letterlijk een druppel op een gloeiende plaat. Op de achtergrond rommelt de berg nog altijd alsof de plaatselijke cyclopen er strijden op leven en dood.

Ondanks alle wegversperring weten heel wat nieuwsgierigen de weg naar boven te vinden, als ook een aantal vulkaantoeristen. ,,Wahnsinnig'', roept gepensioneerde Duitser uit als de berg weer een angstaanjagende schreeuw slaakt. Toeristen, bewoners van de Etna en officials mengen hun kennis tot een brouwsel dat al minstens zo onbetrouwbaar is als het kokende magma, waar het allemaal om draait. Gefascineerd bewonderen ze het natuurfenomeen, fotograferen het en poseren op nog geen meter afstand van de huizenhoge, voortkruipende steenmassa.

Zo teleurgesteld als zij vandaag reageren op het bericht dat de activiteit van de vulkaan iets afneemt, zo opgelucht wordt het nieuws ontvangen in Santa Venerina – het stadje dat zijn wonden likt na de aardschok die dinsdagochtend honderden huizen onbewoonbaar maakte. De meeste bewoners hebben de tentenkampen verlaten en zijn ingetrokken bij familie of slapen in auto's.

De stad Catania die bedekt is onder een zwarte asdeken krijgt vandaag weer wat lucht en licht nu de wind zich wat heeft gedraaid. Het zal nog weken duren voordat de stad weer is schoongeveegd. Er zou 2,5 kilo as per vierkante meter zijn neergedaald. As die ook de boeren veel zorgen baart, omdat de roetlaag op de bladeren de `ademhaling' van de planten belemmert. Hoeveel schade uiteindelijk is aangericht is onduidelijk. De regiopresident heeft al gevraagd om 100 miljoen euro staatsteun. ,,Ook al krijg ik het geld niet'', zei hij gisteren na inspectietocht langs de rampplekken, ,,ik zal het toch uitgeven.''