Aimabel portret van Hirsi Ali

Toen VPRO-programmamaakster Karin Schagen in april besloot een film te maken over Ayaan Hirsi Ali, wist nog nauwelijks iemand wie dat was. Maar toen de eindmontage in zicht kwam, was Hirsi Ali de ster van het integratiedebat. Van kranten, radio- en televisieprogramma's kreeg de Somalische politicologe alle kans haar kritiek op de islam te uiten. Half september werd ze om die standpunten met de dood bedreigd, kwamen er massale steunbetuigingen, begin oktober vertrok Hirsi Ali voor haar veiligheid naar het buitenland. Toen ook suggereerde Vrij Nederland dat zij haar doodsbedreiging zou hebben verzonnen.

Maar klopte de beschuldiging? Karin Schagen was de enige die uitsluitsel kon geven. Zíj was de persoon, zo bleek, die de vader van Hirsi Ali had gesproken. En het was dit gesprek waarin de vader voor het eerst sprak over de doodsbedreiging aan het adres van zijn dochter, die later door de inlichtingendienst en de politie zo serieus is genomen. Sterker: Schagen had niet alleen de aangifte die Hirsi Ali ervan deed bij de politie gefilmd, maar ook een scherp telefoongesprek over de bedreigingen dat de politicologe vervolgens zélf met haar vader voerde.

Schagen viel dus met haar neus in de boter: zij zat bovenop het nieuws, was het middelpunt van een affaire én ze had het meeste nog op film staan ook. Een deel daarvan – uit een cruciaal gesprek van Hirsi Ali met haar vader, heeft ze in de week van alle ophef rond Vrij Nederland laten zien bij haar VPRO-collega's Levi en Sadeghi. Die gingen op nogal hoge toon verhaal halen bij Vrij Nederland. Dat beloofde wat, als de film af was.

Maar morgenavond zal blijken dat Schagen met de bewuste fragmenten zelf helemaal niets meer heeft gedaan. ,,Ik wíl helemaal niet dat dit nieuws is'', zegt ze desgevraagd, tegenstribbelend. De film over Hirsi Ali was van meet af aan bedoeld voor de serie Door het leven zegt ze, die louter wil portretteren hoe mensen op de een of andere manier ,,door het leven getekend zijn''. Daarmee kun je alle kanten op.

Karin Schagen wilde van meet af aan een vriendelijk verhaal over een rebellerende dochter en haar vader maken en besloot zich daar ondanks alles aan te houden. Zo brengt ze de affaire waarvan ze zelf mede-aanstichtster werd ook zelf tot menselijke proportie terug. ,,Er is veel warmte en liefde tussen ons'', zegt Hirsi Ali over de diepgelovige vader in de film. ,,Maar onze hoofden liggen zo ver uit elkaar.''

Door het leven: Met de angst in het achterhoofd, VPRO, morgen, Ned.3, 20.50-21.10u.