Vogeltje verpest esthetisch genoegen

De Franse veteraan Eric Rohmer (1920) wachtte twaalf jaar met het maken van L'Anglaise et le duc om vervolgens te doen wat Akira Kurosawa al in 1990 deed in zijn Dreams: het integreren van personages in een geschilderde omgeving. Bij Kurosawa liepen mensen rond in schilderijen van Van Gogh, bij Rohmer doen ze het in speciaal voor de film gemaakte waterverfschilderijen van een achttiende-eeuws Parijs. Dat ziet er dankzij de digitale revolutie mooi uit.

Jammer genoeg voelde Rohmer de behoefte om via wat details leven aan die schilderingen toe te voegen. Zo vliegt er een vogeltje rond, en loopt ergens in de verte een paard en wagen. Het hort en stoot en oogt zo knullig dat het esthetisch genoegen meteen tenietgedaan wordt.

Zo pakken meer keuzes slecht uit. De gedragen acteerstijl en statische mise-en-scène houden de toeschouwer buiten de deur, hoe historisch correct deze ook mogen zijn. Het verhaal is gebaseerd op het dagboek van de Engelse aristocrate Grace Elliott Journal of My Life during the French Revolution. Zij woonde in de jaren na de bestorming van de Bastille in Parijs, waar zij ooit een verhouding had met de hertog van Orléans. Zij is een monarchiste, hij ondanks zijn adellijke afkomst een republikein.

Het lijkt Rohmer eerder te gaan om de bloedige en gewelddadige uitwassen die aan elke revolutie kleven dan om een historische analyse van de omvorming van een monarchie naar een republiek zoals in Jean Renoirs film La Marseillaise (1938). De diepmenselijke reacties van Grace Elliott op de gruwelijke historische gebeurtenissen en het effect ervan op haar psyche zijn dan ook belangrijker en trekken het verhaal naar de eenentwintigste eeuw.

Geschiedenisleraar Rohmer is vol afschuw over de bandeloze terreur tijdens de Franse revolutie. Dat is wat naïef. Het leverde wel ons moderne staatssysteem op en een aanzet tot het formuleren van de rechten van de mens. Er zijn ergere uitwassen om je druk over te maken.

L'Anglaise et le duc. Regie: Eric Rohmer. Met: Lucy Russell, Jean-Claude Dreyfus, François Marthouret, Léonard Cobiant. In Rialto, Amsterdam; Haags Filmhuis; `t Hoogt, Utrecht; Images, Groningen.

    • André Waardenburg