Elke avond een veiligheidsutopie

Misschien kijk ik naar de verkeerde programma's, maar het lijkt wel of de laatste tijd mijn hoofd uit elkaar knalt. Moord, doodslag, noodweerexces. Stemmetjes die roepen om rotschoppen, hardere straffen, terugsturen, nog meer verplichte cursussen voor allochtonen. Nederland solidair met Venlo, of met waar de camera toevallig op gericht staat. Peilinkjes, call ins, pittige commentaren, gepeperde sms'jes, hoofdschuddende reacties. Na de ingelaste Claus-pauze en de kabinetscrisis is het weer begonnen. Elke avond een variatie op het thema ,,ik ben woedend''.

Nu is zelfs de oude prins Bernhard ontploft in zijn huiskamer. Vanmorgen de opening van het Journaal. Naar aanleiding van de twee winkelbedienden die vervolgd worden wegens mishandeling van een bewapende rover.

Als ik na zo'n avondje tv – alle waarschuwingen ten spijt – een nachtelijk ommetje maak om uit te blazen is er niets meer van te merken. Het is stil en rustig buiten. Zelfs geen stille tocht. De woede en de gevaren op straat zijn binnenskamers gebleven. Alleen hier en daar een omgevallen boom.

De getuigen van het zinloze geweld in Venlo zeiden allemaal dat ze niet geloofden wat ze zagen. Omdat ze het nooit eerder hadden meegemaakt. Behalve op tv dan. En dan blijf je ook kijken.

Ik denk aan de pakkende titel van het boek van Hans Boutellier: De Veiligheidsutopie. Illusies over een combinatie van absolute vrijheid en absolute veiligheid. Dat elke moord of vechtpartij een regiefout van de overheid is. President Bush gaat zelfs Irak aanvallen om een einde te maken aan alle terrorisme in de wereld.

De aandacht is willekeurig. Op het Journaal kon ik de begrafenis van René Steegmans, de held van Venlo, zien, maar waar blijft het verslag over een agent die in dezelfde plaats bewusteloos werd geslagen? Waren daar soms geen Marokkanen bij betrokken?

Nova trok de lijn van die ene Venlose verdachte gisteren nog wat verder door met de stelling dat de hele integratie was mislukt. Aan het woord kwam Ruud Koopmans, socioloog te Berlijn, die zei dat het in Duitsland veel beter was. Minder werkloosheid onder allochtonen, en Duitsland had nog niet eens een integratiebeleid. Hij vergat te vermelden dat Duitsland zijn werkloze, als tijdelijk bedoelde gastarbeiders vroeger placht terug te sturen. Als je dat in die tijd in Nederland voorstelde, werd je in toenmalige actualiteitenrubrieken als fascist uitgehoond. Andere superlatieven, andere hysterie.

Nova vond in Venlo geen Marokkaan meer die iets over de familie van de verdachte Khalid wilde zeggen. Kan ik me voorstellen in dit explosieve klimaat. Behalve dan de imam van de moskee waar de ouders van Khalid niet bij waren aangesloten. Die durfde nog wel een tekstje voor te lezen, waarin ,,de Marokkaanse gemeenschap'' zich distantieerde. Hij sprak geen Nederlands. Zie je wel, dacht Nova. Als de ruim 400.000 allochtonen die geen Nederlands spreken een talencursus volgen, komt er vast een einde aan zinloos geweld.

Barend & Van Dorp hadden de advocaat van de twee winkelbedienden die ,,rotschoppen'' hadden verkocht aan een rover. Ze praatte er snel overheen waarvan die twee nu precies waren beschuldigd. Ik las ooit in HP/De Tijd dat ze doorschopten, terwijl de verdachte al geboeid was. Het gaat dus misschien ook om het negeren van een politiebevel. Dat doet er nu even niet toe, want dat is te veel uitzoekwerk.

Toch begrijp ik de woede van Amsterdamse winkeliers omdat de politie vaak niet eens komt voor een melding van inbraak of beroving. In een mooie uitzending van de Achterkant van het gelijk met officieren van justitie rekende Marcel van Dam voor hoe van de acht miljoen misdrijven slechts 60.000 met een vonnis eindigen. ,,Het geweldsmonopolie van de overheid is er om te voorkomen dat we elkaar te lijf gaan'', zei hij kernachtig. ,,Dat monopolie moet je waarmaken of prijsgeven. Maar u maakt het niet waar en u geeft het niet prijs.'' Daar hadden ze niet van terug. Hoe komt het dat justitie het niet waar maakt? Een ingewikkeld uitzoekvraagstuk, waar ik behalve in Zembla en de Achterkant van het gelijk weinig over heb gezien.