Giscard presenteert schets EU-grondwet

Voorzitter Valéry Giscard d'Estaing van de Europese Conventie heeft gisteren de eerste schets voor een Europees constitutioneel verdrag gepresenteerd. Daarmee is het gevecht over een nieuw EU-verdrag begonnen.

De schets van Giscard, het resultaat van acht maanden voorbereidend werk in de Conventie, wordt het `skelet' genoemd. In het document worden slechts de punten genoemd die in een toekomstig verdrag behandeld zouden moeten worden. Deel 1 gaat over de `constitutionele architectuur' met definities, doelstellingen, bevoegdheden van de Unie en haar instellingen. Deel 2 regelt het beleid en de uitvoering daarvan. In het slotdeel 3 staan algemene bepalingen en protocollen voor de continuïteit van de Unie.

Enkele in het oog springende suggesties betreffen: naamkeuze (Europese Gemeenchap, Europese Unie, Verenigde Staten van Europa of Verenigd Europa), dubbel burgerschap (nationaal en Europees, zoals opgenomen in het Verdrag van Maastricht), een vaste voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders (ook wel Europese president genoemd), oprichting van een apart volkscongres (naast het Europees Parlement), financiering van de EU volledig uit eigen middelen (via bijvoorbeeld een Europese belasting) en een regeling voor landen die zich willen terugtrekken uit de Unie (huidige verdragen voorzien daar niet in).

De deelnemers aan de Conventie (nationale parlementariërs, leden van het Europese parlement en regeringsvertegenwoordigers van lidstaten en kandidaat-lidstaten) moeten het eerst eens worden over deze schets. Daarna moeten de vele meningsverschillen over de uitwerking van de punten uitgevochten worden. De Conventie wil volgend jaar zomer gereed zijn. Daarna beslissen de regeringsleiders over de definitieve tekst.

Al direct na de presentatie gisteren kwam de eerste kritiek van leden van de Conventie. Daarbij klinkt vooral wantrouwen door tegen voorzitter Giscard, de voormalige Franse president, die meer aan de machtspositie van grote lidstaten zou denken dan voor een gemeenschappelijk Europa zou voelen. Zo waarschuwde de Duitse CDU-europarlementariër Elmar Brok voor ,,de versterking van intergouvernementele ambities''.

De Nederlandse regeringsvertegenwoordiger bij de conventie, Gijs de Vries (VVD), zegt over Giscards raamwerk: ,,Het is een inhoudsopgave, maar het boek ontbreekt''. Volgens hem nemen in een Unie die uitbreidt tot 25 of meer lidstaten de ,,middelpuntvliedende krachten'' toe. ,,Er zijn middelpuntzoekende krachten nodig. De Unie heeft geen behoefte aan nieuwe instellingen als een volkscongres, maar aan meer ambitie.''

CDA-europarlementariër Hanja Maij-Weggen heeft waardering voor Giscards voorstel dat landen de EU kunnen verlaten. ,,Ik heb vaak tegen Britten willen zeggen: als je zulke bezwaren hebt, ga er dan uit. Dat kan straks.'' Maij wil niets weten van een volkscongres en heeft ,,grote aarzelingen'' bij een Europese president.

raamwerk en reacties: pagina 5

    • Ben van der Velden