Geen wijn, dan dus ook geen galadiner

Geen koninklijk galadiner, maar een staande receptie met frisdrank en vruchtensap voor de Iraanse president Mohammed Khatami. Het officiële bezoek van de Iraanse president aan Spanje, dat gisteren begon en tot donderdag duurt moet het stellen zonder het protocollaire diner dat de Spaanse koning normaal gesproken bij staatsbezoeken aanbiedt. De Iraanse eis dat er geen alcoholische dranken bij de dis geserveerd worden bleek op onoverkomelijke Spaanse bezwaren te stuiten.

Tijdens het bezoek zal onder andere gesproken worden over de crisis met Irak, de situatie in het Midden-Oosten en de relatie tussen Spanje en Iran. Ook plaatst Spanje het bezoek in het kader van de verbeterde betrekkingen tussen de Europese Unie en Iran en ,,het voortgaande proces van politieke en economische vernieuwing'' in Iran.

Maar niet deze onderwerpen, en ook niet de protesten tegen voortgaande schendingen van de mensenrechten, trokken de aandacht bij het eerste Iraanse staatsbezoek aan Spanje sinds de Islamitische revolutie van 1979. De meeste aandacht ging uit naar de polemiek over de wijn op tafel.

De protocollaire afdeling van het Spaanse Koninklijke Huis was nog wel bereid tot concessies, maar het ministerie van Buitenlandse Zaken toonde zich onverbiddelijk. Het is de vaste culturele gewoonte in een mediterraan land dat wijn wordt geschonken bij de dis. Het galadiner werd vervangen door een etentje in besloten kring met de Spaanse koninklijke familie.

De eis dat er zelfs geen wijn op tafel komt, waaraan Iran bij eerdere bezoeken van Khatami aan Europese landen eveneens vasthield, wordt uitgelegd als een poging om te voorkomen dat de positie van de Iraanse president in eigen land wordt ondergraven. Khatami, die in mei 2001 met ruime meerderheid werd herkozen als president, geldt als hervormingsgezinde leider die moet opboksen tegen een zeer machtige conservatieve factie.

Het afgelasten van het staatsdiner dient echter ook om enige distantie van de regering-Aznar te onderstrepen. De premier heeft zich reeds vanaf de komst van de Amerikaanse president Bush geprofileerd als een van diens trouwste bondgenoten. En hoewel het bezoek volgens Buitenlandse Zaken past in de `omvattende dialoog' die de lidstaten van de Europese Unie onderhouden met Iran, en een tegenbezoek is nadat Aznar zelf twee jaar geleden een bezoek bracht aan Teheran, kwam het afgelasten van het eten met een van de staten die volgens Bush behoren tot de `As van het Kwaad' goed van pas.