Chirac vindt Blair onbeschoft

Het botert even niet tussen de Franse president Chirac en de Britse premier Blair. Gezamenlijke etentjes worden afgezegd.

Nobu hoeft voorlopig geen tafeltje vrij te houden voor Tony Blair en Jacques Chirac. De ongewoon warme band tussen de twee, die in het Londense toprestaurant regelmatig buiten de officiële schijnwerpers Japanse vissigheidjes proeven, ligt even op ijs. Oorzaak: een knallende ruzie tussen de Britse premier en de Franse president over landbouwsubsidies tijdens de Europese top, afgelopen vrijdag in Brussel.

,,Je bent erg onbeschoft geweest, zo ben ik nog nooit toegesproken'', zei Chirac tegen Blair in het bijzijn van andere regeringsleiders en diplomaten, nadat de premier had geprobeerd het landbouwakkoord te voorzien van ontbindende voorwaarden. Het Verenigd Koninkrijk, net als Nederland voorstander van radicale hervorming van de landbouwbegroting in de aanloop naar een uitgebreide EU, heeft in Brussel een diplomatiek nederlaagje geleden. Chirac slaagde er eerst in Blair op het verkeerde been te zetten met zijn tegen-eis dat de Britten hun rebate, een door Margaret Thatcher bedongen compensatie voor landbouwuitgaven, moesten opgeven. Bovendien wist de president Duitsland voor een conservatiever voorstel te winnen. Behalve voor de machtige Franse boerenlobby was dat ook een opsteker voor de Frans-Duitse `as' van de EU, die al een tijdje roestig was.

Frankrijk en Duitsland lijken elkaar bovendien gevonden te hebben in een afwijzing van een harde VN-resolutie over Irak, die Londen en Washington willen. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, die sinds een paar jaar min of meer samen optrekken in de Balkan of bij de hervorming van de collectieve Europese defensie, staan inzake Irak lijnrecht tegenover elkaar.

,,De relatie met de Fransen is wel eens eerder slecht geweest, maar het is lang geleden dat het zo erg was als nu'', zegt een Britse topdiplomaat vandaag in de Financial Times. Parijs lijkt dat intussen ook te vinden. Na de ruzie eerst luchtig te hebben afgedaan als de bonne guerre, hun goed recht, dreigde Chirac gisteren de jaarlijkse Frans-Britse top af te zeggen, die voor december gepland stond in Le Touquet.

Tony Blair, gewoonlijk een meester in het wegpoetsen van meningsverschillen, deed gisteren in het Lagerhuis geen moeite de ruzie te verhullen, al maakte hij er een ,,krachtige uitwisseling van ideeën'' van en hield hij vol dat de vernieuwing van de EU ,,op koers ligt'', en al zeggen zijn medewerkers dat Chirac nu eenmaal altijd een grillige persoonlijkheid heeft gehad. De oppositie zag er niettemin een list van Blair zelf in. Door te speculeren op ingebakken Britse ressentimenten tegen de frogs aan de overkant van de Straat van Dover, die er weer eens `met ons geld vandoor willen', probeerde Blair de aandacht af te leiden van zijn nederlaag in Brussel.

Waar of niet, Blairs reputatie in eigen land van een bruggenbouwer heeft een deuk opgelopen. Bij alle grote onderwerpen – van Irak tot bestuurlijke hervorming van de EU, die nu wordt voorbereid door de Franse oud-president Valéry Giscard d'Estaing – kan Blair dat moeilijk gebruiken.

    • Hans Steketee