`Red ons cultuurgoed'

Tweede Kamerleden Boris Dittrich (D66) en Femke Halsema (GroenLinks) presenteerden vanmiddag een initiatiefwetsvoorstel voor een wet op de vaste boekenprijs. Femke Halsema licht het voorstel toe.

Met hun initiatiefwetsvoorstel voor een wet op de vaste boekenprijs verwachten Tweede-Kamerleden Dittrich (D66) en Halsema (GroenLinks) dat de breedgesorteerde boekhandels in Nederland worden beschermd, zodat de Nederlandstalige boeken ook in de toekomst in een gevarieerd aanbod beschikbaar blijven. Een wet is nodig, omdat de ontheffing van de mededingingswet die het boekenvak heeft op 1 januari 2005 afloopt. Nationale prijsbinding voor boeken is volgens de Europese Commissie daarna alleen mogelijk met een wettelijke grondslag.

Het Sociaal Cultureel Planbureau en het Centraal Planbureau stelden in een recent onderzoek nog dat deze collectieve verticale prijsbinding hard aan vernieuwing toe is. Waarom dan toch een wet op de vaste boekenprijs?

Halsema: ,,Als je naar het buitenland kijkt, dan zie je dat het niet verstandig is om de vaste boekenprijs af te schaffen. Het aanbod in landen waar de vaste boekenprijs wordt afgeschaft verschraalt, kleine boekhandels verdwijnen en vaak komen die landen er later op terug. Zo'n vernietiging van het cultuurgoed moeten we in Nederland voorkomen.''

Maar met de vaste boekenprijs laat je de minder draagkrachtige mensen toch meebetalen aan allerlei elitaire uitgaven?

,,En wat dan nog? De smalle beurs heeft toch net zo goed recht op verdiepende – en minder goed verkopende – boeken als de elite? Bovendien is de prijs van een boek hier niet hoog; kijk maar naar de Rainbowpockets.''

Toch is het moeilijk om het bestaan van `interne subsidiëring', waarbij een minder goed verkopend boek als het ware door een bestseller wordt betaald, te bewijzen, aangezien de uitgevers geen inzage geven in hun cijfers.

,,Ons wetsvoorstel is gebaseerd op ervaringsfeiten, niet op wetenschappelijk onderzoek. We hebben nauw samengewerkt met uitgevers en boekverkopers en we hopen dat zij zich in deze wet kunnen vinden. Daarnaast kan iedereen zien dat we op dit moment in veel boekhandels een breed assortiment hebben.''

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe wet is artikel 12. Daarin krijgen uitgevers de inspanningsverplichting om boekhandels met een gevarieerd aanbod meer korting te geven dan een supermarkt die alleen boeken van Nicci French verkoopt. Hoe kan dat worden gecontroleerd?

,,De wet is niet ontworpen om fraude tegen te gaan, maar om het bestaande systeem te codificeren. Breedgesorteerde boekhandels zijn ook in het belang van de uitgever. We stellen wel voor om een toezichthoudend college op te richten, zodat boekhandels en uitgevers die zich niet aan de wet houden kunnen worden gestraft.''

De Raad van State gaat het wetsvoorstel nu beoordelen, waarna er in de Tweede Kamer over wordt gestemd. Krijgt u de wet erdoor?

,,Het CDA en de PvdA staan open voor een wettelijke regeling van de vaste boekenprijs. Ik ben dus benieuwd wat zij van het voorstel van Dittrich en mij vinden. Misschien lukt het zelfs om de wet breed te laten ondertekenen. Dat zou mooi zijn, want er is al te veel van onze sociale en culturele infrastructuur in Nederland in een economische sfeer geplaatst, en dat heeft Nederland niet rijker gemaakt.''

    • Ward Wijndelts