Niet heel Amerika wil oorlog

Afgelopen weekeinde is onder andere in Washington weer betoogd tegen een oorlog in Irak. Het protest groeit.

Plaats van handeling: de uiterwaarden van het Vietnam-monument, tussen de national Mall en de rivier de Potomac. Sfeer: een jaren '60 demonstratie tegen de oorlog in Vietnam. Probleem: de meeste aanwezigen waren toen nog niet geboren. Het ging zaterdag tegen een oorlog die nog moet beginnen.

De spandoeken en verfsels op de voorhoofden vatten kort samen wat tal van sprekers voor vrede uitvoeriger betoogden: niet heel Amerika wil oorlog tegen het Irak van Saddam Hussein. De aanwezigen tot 200.000 volgens de organisatoren, 50.000 volgens de meeste zuinige buitenstaanders waren radicaal en cynisch. Zij verlangden regime-wijziging, te beginnen in eigen land.

Een van de meeste geziene slagzin op buttons, vlaggen, en posters was `No blood for oil', een verband dat de regering-Bush nooit openlijk heeft gelegd. De officiële reden voor de druk op Bagdad is het bezit van massavernietigingswapens en Saddams bewezen bereidheid er gebruik van te maken. Deze demonstranten, en hun collega's die in San Francisco, Bagdad, Rome, Amsterdam, Berlijn, Frankfurt en Hamburg, Kopenhagen en Stockholm demonstreerden, aanvaarden dat argument niet en betwijfelen kennelijk of dat het hele verhaal is.

,,Ik ben een dikke homo teenager'', zei een verbaal goed ontwikkelde jongeman op het podium in Washington. ,,Ik heb niets te zeggen in deze samenleving, dacht ik. Maar ik heb me vergist. U bent hier allemaal gekomen en achter u staat een heel volk. Samen hebben wij macht. Samen kunnen wij zeggen dat we het anders willen.''

De steeds maar aanzwellende menigte juichte opgewekt, verheugd zovelen aan te treffen die het kennelijk niet eens zijn met de eensgezindheid die de stemming van 10 en 11 oktober in het Congres suggereerde. Verschillende demonstranten hadden draagbare gedenktekenen voor de vrijdag in een vliegtuigongeluk overleden senator Paul Wellstone, een van de 23 tegenstemmers in de Senaat.

De samenscholing zette zich in beweging en liep een flink eind omhoog naar het Witte Huis. Hoewel de heer des huizes politieke verplichtingen elders had, liep men om de nationale ambtswoning en weer terug naar het Vietnam-monument. Toen de eersten daar terugkeerden, moesten duizenden nog vertrekken. Het was duidelijk dat het protest is gegroeid sinds eerdere demonstraties in september in Washington en begin oktober in New York.

Een particulier gevoel van vergelding sprak van buttons `Drop Bush, No Bombs' en `Impeach Bush'. Op die laatste zei een nog straffer spandoek: `Je kan hem niet eens van hoogverraad beschuldigen. Hij is nooit gekozen.' De meer gematigde teksten hielden het bij `Geen geld voor oorlog maar voor banen'. En met algemene instemming van de deels kerkelijk en deels sociaal gemotiveerde aanwezigen riep een veteraan uit de Golfoorlog: ,,Als geweld werkte, was het nu vrede in Israël''.

    • Marc Chavannes