Versobering ontslag leidt tot `puinhoop'

De versobering van de ontslagregelingen die het demissionaire kabinet-Balkenende wil leidt tot ,,een puinhoop''. De arbeidsverhoudingen zullen verscherpen, wachtgeldregelingen worden nagenoeg onmogelijk en afvloeiingsregelingen zullen verdwijnen.

Dit zegt de arbeidsrechtadvocaat G. Scholtens (Nauta Dutilh), die over de verwachte gevolgen van de kabinetsplannen een artikel heeft geschreven in het Nederlands Juristen Blad van vandaag. Zijn confrère J. van Slooten (Stibbe) zegt desgevraagd een ,,onwerkbare situatie'' te verwachten bij de afwikkeling van het ontslag van werknemers. De werkgeversorganisatie VNO/NCW en het vakverbond FNV verklaren zich tegen de voorgenomen versobering.

Het kabinet wil de `gouden handdrukken' die werknemers ontvangen na een gedwongen vertrek voortaan korten op de WW-uitkering. Volgens het `strategisch akkoord', waarvan de status sinds de val van het kabinet onduidelijk is, levert dit een besparing op van 100 miljoen euro in 2004 en 150 miljoen euro in de jaren erna. ,,Hiermee zijn we terug bij af, naar een tijd waarin afvloeiingsregelingen niet bestonden en de werknemers waren aangewezen op een WW-uitkering'', zegt Scholtens.

Afvloeiingsregelingen voor ontslagen werknemers bovenop de WW-uitkering – 70 procent van het laatst verdiende loon – zijn inmiddels ingeburgerd geraakt in de vorm van wachtgeldregelingen, sociale plannen of schadevergoedingen via de kantonrechter.

Wachtgeldregelingen zoals die bestaan in het onderwijs en de gezondheidszorg worden onmogelijk of onbetaalbaar, meent Scholtens. ,,WW-uitkeringen worden bijvoorbeeld vijf jaar aangevuld tot 90 procent. Het totaalbedrag dat daarvoor wordt uitgetrokken moet de werknemer eerst `opeten' voordat de WW-uitkering wordt uitgekeerd'', zegt Scholtens. ,,Als de werkgever ervoor zou kiezen de hele uitkering tot 90 procent voor zijn rekening te noemen, zou de last enorm worden.''

Scholtens verwacht dat bedrijven niet langer afvloeiingsregelingen zullen betalen: ,,Bedrijven hebben er geen zin in om voor de overheid een deel van de WW-uitkeringen te financieren''.

VNO/NCW kan daarop nog niet inhoudelijk reageren, maar een woordvoerder zegt wel: ,,Wij zijn bang dat de sociale plannen een probleem worden.'' Een woordvoerder van de FNV bevestigt dit: ,,Nu kan een onderneming redelijk nauwkeurig berekenen hoeveel een collectief ontslag kost. Zonder sociaal plan gaan wij meer dwarsliggen bij reorganisaties.''

Bij individuele ontslagen zullen werkgevers volgens Scholtens niet langer de gang maken naar de kantonrechter. In plaats daarvan zullen zij voor individuele werknemers vaker ontslag aanvragen bij de CWI, het vroegere arbeidsbureau. Zijn collega Van Slooten rekent meer op ontwijkingstrucs: ,,Een bedrijf geeft een werknemer dan bijvoorbeeld voor zijn vertrek eerst een flinke bonus.''

    • Karel Berkhout