The Discovery of Heaven

Tijdens het afgelopen Nederlands Film Festival werd The Discovery of Heaven onderscheiden met een Gouden Kalf voor het scenario van Edwin de Vries naar het boek van Harry Mulisch. Ongeveer tegelijkertijd verscheen de door Jeroen Krabbé geregisseerde film op dvd, met de gebruikelijke extra's (trailer, making of, interviews) op een aparte schijf. Omdat steeds meer Nederlandse producenten het belang en de lol van een commentaarkanaal beginnen in te zien, spraken ook De Vries, Krabbé en producent Ate de Jong hun herinneringen en interpretaties bij het maken van de film in.

De taakverdeling tussen het creatieve driemanschap is meteen duidelijk. De Jong vertelt het meest over de keuzes, zowel artistiek en praktisch, als producent had hij blijkbaar de touwtjes stevig in handen. Krabbé vult eeuwig enthousiast details aan en De Vries is veel spaarzamer, al helemaal over het schrijfproces. Gegeneerd herinnert hij zich wel hoe de beide hoofdrolspelers Stephen Fry en Greg Wise hem enorm zaten de stangen tijdens een kleine scène waarin hij in een bijrol een Cubaanse militair speelde.

Regelmatig beklemtonen ze, bij wijze van extra legitimatie, dat bepaalde scènes, dialogen en beelden direct aan het boek van Mulisch zijn ontleend. De ontdekking van de hemel vertelt het verhaal van God die de stenen tafelen met de tien geboden terug wil en de engelen die een complot op touw zetten om ze weer in de hemel te krijgen. De hoofdpersonen van het verhaal, de vrienden Onno Quist (Fry), Max Delius (Wise) en hun geliefde Ada Brons (Flora Montgomery) worden door het noodlot gemanipuleerd om daar een rol in te spelen.

The Discovery of Heaven was met een budget van zo'n 25 miljoen gulden een van de duurste Nederlands speelfilms aller tijden. Dat werd onder meer met behulp van een film-cv bijeengebracht. De film was met nogal wat schandaaltjes omgeven. De verfilming van Mulisch' boek (in het Engels!) was een prestigezaak die in Nederland aanspraak kon maken op soepele fiscale regelingen, mede dankzij de bemoeienis van PvdA-kopstukken. Dat soort zaken zijn zorgvuldig buiten de dvd gehouden, typisch Nederlands angstvallig. Je ziet heel vaak op buitenlandse dvd's van films met een controversiële productiegeschiedenis dat de makers door (een semi-onafhankelijk persoon) worden geïnterviewd over het maken van de film, waardoor het surplus aan informatie net wat prikkelender en inzichtelijker kan worden. Ook dan laten de makers zelden echt het achterste van hun tong zien, maar worden ze daar tenminste toe uitgedaagd.

    • Dana Linssen