Spanning bij verkiezingen Senaat stijgt

De vooruitstrevende senator Paul Wellstone is gisteren bij slecht weer met een klein vliegtuig neergestort in Minnesota. Zijn dood verhoogt de spanning rond de verkiezingen van 5 november.

Deze verkiezingen, waarbij het onder meer gaat om een deel van de Senaatszetels, zijn doorslaggevend voor de machtsvraag in de Verenigde Staten de komende twee jaar. Wellstone (58) was gewikkeld in een spannende race om voor de derde keer te worden gekozen als senator van de noordelijke staat Minnesota. De Democraat was een van de weinigen die tegen de recente resolutie stemde die president Bush machtigt oorlog te voeren tegen Irak. Juist de laatste dagen leek Wellstone een voorsprong op te bouwen op zijn Republikeinse opponent Coleman.

De strijd in Minnesota behoorde tot een handvol onvoorspelbare Senaatsraces. Gezien de minimale meerderheid van de Democraten (51-49) en de cruciale rol van de Senaat bij rechterlijke en andere benoemingen, staat landelijk gezien veel op het spel. Als de Republikeinen per saldo een zetel winnen, krijgen zij naast het Witte Huis ook beide huizen van het Congres in handen.

Het is onzeker hoe de kandidatuur van Wellstone wordt overgenomen. De Democratische partij heeft het recht tot vier dagen vóór de verkiezingen een nieuwe kandidaat aan te wijzen. In Washington circuleert de naam van Walter Mondale (74), voormalig vice-president en oud-senator voor Minnesota. In de staat worden meer namen genoemd, waaronder die van Alan Page, voormalig beroeps-football-ster en lid van het Supreme Court van Minnesota, en Skip Humphrey, de zoon van oud-vice-president Hubert Humphrey.

Twee jaar geleden voltrok zich een vergelijkbaar drama in Missouri. Drie weken voor de verkiezingen verongelukte gouverneur Mel Carnahan, die kandidaat voor de Senaat was tegen de zittende senator John Ashcroft. Carnahans naam bleef op de stembiljetten staan en hij won. De waarnemend gouverneur van Missouri wees zijn weduwe Jean aan als tijdelijk senator. Die mogelijkheid ontbreekt nu: met Wellstone kwamen zijn vrouw Sheila en zijn dochter Marcia om. De twee zoons zijn te jong voor de Senaat.

Wellstone was in een gehuurd vliegtuig onderweg naar een begrafenis. 's Avonds zou hij debatteren met zijn opponent in Duluth, in het noorden. De oorzaak van de ramp was niet direct duidelijk.

Wellstone, zoon van Russische immigranten, was hoogleraar politieke wetenschappen en sinds 1990 het meest linkse lid van de Senaat. Hij stond voor wat conservatieven `waarden uit de jaren zestig' noemden. Anderen zeiden gisteren dat Wellstone opkwam voor de gewone man.

    • Marc Chavannes