Rapper Raymzter is uit de klei getrokken

Zijn naam is Raymzter. Hij is half-Nederlander, half-Marokkaan en draagt alleen kleding van het Amerikaanse kledingmerk Ralph Lauren. Hij gebruikte een omstreden uitspraak van de Amsterdamse wethouder Rob Oudkerk over Marokkaanse straatjongens om een nummer-één-hit te scoren en tegelijkertijd Nederland een lesje te leren over wie Marokkaanse jongeren zijn.

Maar wie dénken die Marokkaanse jongeren dat ze zijn? Drugsdealers in de dop? Doorgeslagen jongens die studenten doodschoppen? Omhooggevallen rappers die op het verkeerde moment met het verkeerde nummer komen? Raymtzers nummer `Kutmarokkanen??!' balt alle frustraties, ongenoegens en heikele punten die er tussen autochtone en Marokkaanse Nederlanders omgaan, samen in een meer dan vlotgebekte, chaotische en boven alles onversneden rappende stijl. Raymzter is een getapte jongen met een boodschap.

Op de muziekzender MTV zien we hem in een disco uitdagend dansen met oosters uitziende meisjes in strakke naveltruitjes en met piercings. Nederlandse meisjes die bij de ingang om entree verzoeken worden niet toegelaten door de portiers. Het uitgaansleven is in deze clip even een omgekeerde wereld, in het voordeel van de jonge `kut-Marokkanen'.

In tekst en optreden bijt hier een tweede-generatie-Marokkaan van zich af en biedt hij tegelijkertijd stof te over voor discussie over de nieuwe, jonge Marokkaans-Nederlandse mentaliteit. Zijn nummer is in de eerste plaats een geloofsbrief als rapper: dit is het enige wat ik heb, ik stop mijn hart erin, dus ik meen het als ik rap. Hij bezit het agressieve vermogen om zijn individuele politiek-sociaal bewustzijn met een nieuwe Hollandse rapkunst te vermengen. Maar wat wil hij precies zeggen, en begrijpen de luisteraars al zijn verwijzingen?

De discussies over de nieuwste allochtone loot aan de schaars bezaaide Nederlandse raphemel zijn op de Marokkaanse websites al maghreb.nl en amzagh.nl al in volle gang. Maar het merendeel van de deelnemers laat weten zijn tekst niet te verstaan, en zou nog verbaasd zijn welke verwijzingen Raymtzer gebruikt, en hoe ver hij teruggrijpt.

Aan het begin van de song vergelijkt hij zijn eigen hiphop met de militaire wapenfeiten van een van de eerste Marokkaanse verzetshelden tegen de Europese kolonisator aan het begin van de vorige eeuw, namelijk AbdelKrim Alkhattabi uit de Rif in 1921. Op de ene website wordt Raymtzer hierom geprezen (eindelijk iemand die de berber-identiteit hooghoudt!) om daarna meteen door een ander veroordeeld te worden als een Marokkaan die zijn tribale identiteit als berber hoger heeft zitten dan zijn religieuze, die van de islam.

Maar ondanks de historische verwijzing wordt uit de tekst vooral duidelijk dat Raymzter een kind is van deze Nederlandse multiculturele samenleving. In de volgende regels, bijvoorbeeld, rapt hij over de dansende Marokkaanse jongeren in Ede op 11 september en roept hij om oprechte aandacht voor ,,wat er onder Marokkanen leeft''.

Het is Raymzter erom te doen de spanning en het wederzijdse wantrouwen tussen de twee bevolkingsgroepen weg te nemen. Hij bijt van zich af, zoals het een echte rapper èn een assertieve Nederlander betaamt, en probeert de afgebeten eindjes van achterdocht en irritatie weer aan elkaar te knopen. Hij weet maar al te goed dat hij verkeerd kan worden begrepen: ,,Wat ik zeg klinkt misschien eenvoudig/ maar ze kijken me aan alsof ik vloog in de Twin Towers''.

Hoe moeten we deze eigentijdse Marokkaans-Nederlandse artiest dan beschouwen? Hij is zich er terdege van bewust dat zijn Marokkaanse leeftijdsgenoten de reputatie hebben hasjgebruikers en dealers te zijn. Daar draait hij niet om heen: ,,sellen je wat hash/ maar het is eigenlijk schoenzool.'' In plaats van zich ervoor te schamen, ziet hij het als een deel van de realiteit waar je maar mee te leven hebt; hij buigt het om tot een ironische grap. Raymzter verwijst verder naar de recente kwestie rond imam El Moumni als voorbeeld van de overspannen media-aandacht die Marokkanen ervaren als sensatiebelust en schijnheilig. Hij komt nog eenmaal terug op de overeenkomst en het verschil tussen zijn vader als gastarbeider en zijn eigen leven: ,,dit kan mijn dag bederven/ als ik langs een vrouw loop en ik zie haar d'r tas verbergen/ Maar mijn vader had het vast nog erger/hij was een berber, een gast uit de bergen/ Maar ik ben hier geboren/ dat kan je vast aan me horen.''

Naast aanklagen, zonder de harde feiten te loochenen, maakt Raymzter vooral duidelijk dat hij hier, in dit Nederland, uit de klei getrokken is en niet in de Marokkaanse bergen van zijn vader. ,,Shit ik ben een mens/ God weet wie ik ben/ en ik ben net zo Marokkaans als dat ik Nederlands ben'', rapt hij in een onnavolgbaar, en in de clip bijna onverstaanbaar Nederlands, waar geen woord Marokkaans of Berbers in voorkomt. Raymzter laat over zijn bedoelingen in de allerlaatste regel geen twijfel bestaan: `dus ik kwam om jullie dames en heren te leren/ niet iedereen over één kam te scheren.'

Abdelkader Benali is schrijver.