Let op Kalmukkië

Zoals in de tijd van de Koude Oorlog bange mensen de machtswisselingen in het Kremlin nauwgezet volgden, klaar om zakken met bonen en rijst in hun kelder op te slaan als de opkomst van een grimmige sovjetleider het oorlogsgevaar leek te vergroten, zo bestuderen de schakers nu de uitslagen van de presidentsverkiezingen in Kalmukkië.

Kirsan Iljoemzjinov, president van de FIDE en van Kalmukkië, was vorige week niet aanwezig bij het World Cuptoernooi in Hyderabad en vandaag zal hij ook niet bij de eerste ronde van de Olympiade in Bled zijn, want hij voert verkiezingscampagne. Niet als president van de FIDE, waar hij sinds 1996 geen tegenkandidaat heeft gehad, maar in Kalmukkië.

Afgelopen zondag was daar de eerste ronde van de presidentsverkiezing. Er waren elf tegenkandidaten en dat mag wel een wonder heten, want de vorige keer, in 1995, was er niet één. Een tweede verrassing was dat Iljoemzjinov in de eerste ronde niet meteen de meerderheid kreeg, maar 46 procent van de stemmen. Er was uiteraard sprake van onregelmatigheden in het voordeel van de zittende president, maar dat hoort er nu eenmaal bij. Dat er iets te kiezen viel, was al mooi.

Morgen neemt Iljoemzjinov het in de tweede ronde op tegen de bankier Batoer Sjondzjiev, die in eerste instantie slechts 13 procent van de stemmen kreeg, maar nu zegt dat hij niet alleen de steun van de hele Kalmukse oppositie, maar ook die van Poetin heeft.

Als Iljoemzjinov zou verliezen, wat me overigens zeer onwaarschijnlijk lijkt, zou het ook in de wereldschaakbond snel gedaan met hem kunnen zijn. Hij regeert de FIDE met geld en als hij geen president van Kalmukkië meer is droogt de geldstroom op. Het zou een pikante ontwikkeling zijn als niet democratisch gezinde schakers maar het Kalmukse volk de FIDE zou verlossen van een alleenheerser.

Dat World Cuptoernooi in Hyderabad had dezelfde winnaars als vorig jaar: Anand bij de mannen en Xu Yuhua (niet te verwarren met oud-wereldkampioene Xie Yun) bij de vrouwen. Alleen in de voorrondes was Anand in groot gevaar. Hij verloor in de tweede ronde van zijn landgenoot Sasikiran, kwam na een overwinning op 1,5 uit 3 en zou vrijwel zeker uitgeschakeld zijn als hij nog een partij verloren had. Het kan zijn dat ik iets geniaals over het hoofd zie, maar het lijkt me dat hij in de vierde ronde dicht bij een nederlaag was tegen Mohammed Al Modiahki uit Qatar. De bedenktijd was 2 uur plus 30 seconden per zet.

Wit Al Modiahki-zwart Anand

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. f2-f4 Dd8-c7 7. Pd4-f3 Pb8-d7 8. a2-a4 g7-g6 9. Lf1-d3 Lf8-g7 10. 0-0 0-0 11. Kg1-h1 b7-b6 12. Dd1-e2 Lc8-b7 13. Lc1-d2 Pd7-c5 14. b2-b4 Pc5-d7 Lijkt tempoverlies, maar hij heeft wits veld c3 verzwakt. 15. a4-a5 b6-b5 16. Ta1-c1 Ta8-e8 17. Pc3-d1 e7-e5 18. c2-c4 Wit is net op tijd met een tegenactie die zijn eigen stukken ook ruimte geeft. 18...b5xc4 19. Tc1xc4 Dc7-b8 20. f4xe5 d6-d5 21. e4xd5 Pd7xe5 22. Pf3xe5 Te8xe5 Zwart zal in deze stelling door zijn actievere stukken wel iets beter staan, maar het kan makkelijk omslaan. 23. De2-f2 Te5xd5 24. Ld3-c2 Db8-d8 25. Ld2-c1 Tf8-e8 26. Pd1-c3 Td5-h5 27. Kh1-g1 Kg8-h8 Een wat merkwaardige echo van wits laatste zet. Zwart bereidt Pd5 voor. 28. Df2-b6 Dd8-b8 Hier zou 28...Dxb6 29. axb6 Pd5 niet slecht voor zwart zijn, maar hij wil meer. 29. Tc4-c7 Na 29. Lf4 (waarna Pf6 niet meer aangevallen staat) speelt zwart 29...Da8 29...Pf6-g4 30. Lc1-f4 Db8-d8 Een aardige zet. Wit kan niet 31. Dxb7 doen wegens 31...Dd4+ 32. Kh1 Dxf4 en wit gaat mat. Verder dreigt 31...Ld4+ 31. Tc7-c4

MmMejmMf

mimMmgcg

gEMmMmgm

AMmMmMmj

MAJmMChm

mMBMmMmM

MmImMmGA

mMmMmJFM

Maar wat nu? Waarschijnlijk was zwart 31...Dxb6 32. axb6 Lxc3 van plan, om na 33. Txc3 met 33...Te2 in het voordeel te komen, en zag hij nu pas dat wit in plaats van 33. Txc3 beter 33. Ld1 speelt, waarna wit in het voordeel is. 31...Dd8-h4 Genialiteit of een paniekzet? Ik zie niet wat zwart na 32. Dxb7 heeft. Voor de hand ligt 32...Pxh2, maar na 33. Dc6 Tf8 (andere zetten hebben ook hun bezwaren) 34. g3 Pf3+ 35. Kf2 blijft wit materiaal voor. 32. Lf4-g3 Dh4-g5 33. Lg3-f4 Dit ziet er ook nog goed uit voor wit, maar nu komt een verrassing. 33... Th5xh2 34. Db6xb7 Na 34. Lxg5 Txg2+ gaat wit mat. Het beste was nog 34. Lxh2 Pxh2, al staat zwart in deze zeer gecompliceerde stelling beter. 34...Dg5-h5 Nu heeft wit geen verdediging meer. 35. g2-g3 Th2xc2 Wit gaf op.

www.nrc.nl Extra columns en elke dag een schaakprobleem.

    • Hans Ree