Jonge choreografen maken nieuw werk voor De Châtel

Krisztina de Châtel is behalve choreograaf ook een goeie scout en die laatste werkzaamheden resulteren geregeld in een gastprogramma. Dit keer nodigde ze de (relatief) jonge Neel Verdoorn, Ann Van den Broek en Jack Gallagher uit om iets voor haar dansgroep te maken. Verdoorn (onder meer ex-Djazzex en Reflex) maakte met Nomad Club een choreografie die het dichtst bij het werk van De Châtel zelf komt: een ingenieus spel met de ruimte en een heldere danstaal. Verdoorns groei was aanleiding haar opnieuw uit te nodigen en De Châtel heeft het goed gezien. De zes dansers schieten knakkend vanuit de flanken over de vloer op de muziek van Simeon ten Holt en Steve Reich. De repetitieve muziek – Canto Ostinato van Ten Holt heeft zich in psychiatrische inrichtingen bewezen als kalmeringsmiddel – werkt bezwerend en beklemmend, wat weer past bij Verdoorns thema: de eenling in de anonieme maatschappij. Opvallend is het contact dat de dansers voortdurend met elkaar hebben en dat geeft alle abstractie een mooi menselijk laagje. Nomad Club is een aangenaam muziekballet, niet hemelbestormend vernieuwend, maar binnen de categorie naar meer smakende bonbons.

Ann Van den Broek, ex-danseres bij De Châtel, staat aan het begin van haar choreografische carrière. Haar aanpak in FF+REW is psychologischer van aard. Liggen en kruipen, vallen en opstaan, ja knikken en nee schudden worden verpakt in een evenzeer ruimtelijke choreografie. De vijf danseressen dansen veelal unisono om af en toe de zaal in te kijken alsof ze vragen: wat doe ik hier? Componist Arne Van Dongen werkte geluiden van een viool en koe om tot Tom Waits-achtige loops die de vervreemding vertalen en onderstrepen dat het leven in FF+REW helemaal niet zo makkelijk is. Van den Broek is vakkundig maar een ontwikkeling ontbreekt. Haar dans en condition humaine zijn een tikje statisch.

Van een geheel andere orde is Credits is is me wonder van de Amerikaanse ex-Châteldanser Jack Gallagher. Zijn uitgangspunt was het veelstemmig lichaam waarbij het lichaam van de danser evenveel stem krijgt als de videoprojecties en het decor van verplaatsbare, stoffen zuilen. Het is dan ook stikdonker. Gallagher en licht- en decorontwerper Bernie van Velzen maken een totaalplaatje dat doet denken aan een museuminstallatie. Het levert soms prachtige beelden op. De dansers sneeuwen echter onder in al het projectiegeweld en de donkerte. Hun rol is min of meer beperkt tot het herscheppen van de ruimte met de zuilen, als ware het action painting. Op zichzelf is dit niet erg, maar het snoeiharde muzikale geweld van Ivo Bol maakt het er in Credits is is me wonder niet toegankelijker op.

Bij alle moois vergat Gallagher toch dat er kijkers en luisteraars in de zaal zaten. En dat je met een lichaam pur sang een extra lading aan alle hightech kunt geven. Het zal de driestheid van de jeugd zijn, maar als hij nog een keer terug mag komen bij coach en scout De Châtel zal het misschien wel goed komen.

Dansgroep Krisztina de Châtel: Tri-versie. Gezien 24/10 Bellevue Amsterdam. Aldaar 26/10. Tournee t/m 31/1. Inl. 020-6695755 of www.dechatel.nl