Hollands Dagboek: Joost Eerdmans

Joost Eerdmans (31) is Tweede-Kamerlid voor de LPF. Hij is fractiesecretaris, woordvoerder politie, bestuurlijke vernieuwing en dierenwelzijn. Maar voor de inhoud was er afgelopen week geen tijd. Eerdmans woont samen met Femke.

Woensdag 16 oktober

Opgestaan met het worst-case-scenario-gevoel. Haalt het kabinet-Balkenende de avond? Onder de douche belt staatssecretaris Steven van Eijck om te zeggen dat de enige optie is dat de LPF twee bewindslieden loost: Bomhoff en Heijnsbroek. Dat is één eis die door VVD en CDA gisteravond zou zijn gesteld. De tweede eis is dat minimaal twintig fractieleden achter Mat Herben gaan staan en de derde dat er over een week twee nieuwe kandidaat-bewindslieden zijn.

Op mijn fiets naar de Kamer voor de wekelijkse vergadering van de fractiecommissie Justitie. Op het fractiesecretariaat kom ik Harry Wijnschenk tegen. Hij moet om 9.30 uur bij CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen zijn. Welk mandaat heeft hij daar nog voor, vraag ik me in stilte af. Want na een belronde in de fractie gisteravond staat vast dat 21 leden vinden dat hij plaats moet maken voor Mat Herben. In de commissie Justitie heeft geen van ons zijn hoofd erbij. Dan horen we dat Wijnschenk bij Balkenende in het Torentje zou zitten. De schrik slaat ons om het hart. Is dat waar? Olaf Stuger, João Varela en ikzelf gaan naar Algemene Zaken. Het Torentje is leeg, tot onze geruststelling. Volgens Eef Brouwers wacht de premier op de LPF na ons fractieberaad hedenmorgen.

Om 10.30 uur fractie. Harry is in geen velden of wegen te bekennen. Vanwege de klemmende tijdsdruk wordt om 10.45 uur op verzoek van Janssen van Raay tot stemming overgegaan en wordt zoals verwacht Mat Herben verkozen tot onze nieuwe fractievoorzitter. Dan brengt beleidsmedewerker Aldo Schuurman het slechte nieuws: Zalm heeft de stekker uit het kabinet getrokken. Mat is dan al onderweg naar het Torentje. Verbijstering in de fractie. We wachten met z'n allen op de terugkeer van Mat. Die komt en laat weten dat ook het CDA aan de premier heeft laten weten geen toekomst meer te zien in dit kabinet.

De klok tikt naar 13.00 uur. Stemmingen in de plenaire zaal. Terecht vraagt Paul Rosenmöller de minister-president naar de Kamer te komen. Als deze na drieën arriveert, begint het prijsschieten voor de oppositie. Herben spreekt van schaamte en deceptie, maar legt ook bloot hoe VVD en CDA een laatste kans boden, die geen kans meer bleek. De val was geënsceneerd. Plots overvalt me het gevoel dat ik door moet gaan met de ideeën van Fortuyn. De belofte die ik hem deed is nog niet ingelost.

Deze overdenking in mijn blauwe stoel geeft me ineens energie en hoop. Om 17.00 uur verlaat ik de Kamer om onze zieke kat naar de dierenarts te brengen. Daarna doe ik boodschappen en eet ik samen met mijn vriendin Femke voor de televisie. De journaals pakken uit over de val. In Barend & Van Dorp zitten Heinsbroek en Wijnschenk. Ze denken erover een eigen partij te beginnen. Vele telefoontjes later val ik om 01.00 uur uitgeput in mijn bed.

Donderdag

Om 06.00 uur brengt de taxi mij naar Hilversum voor het programma Goedemorgen Nederland. Samen met Boris van der Ham van D66 en Jan Marijnissen blik ik terug op de val van het kabinet. In de taxi terug zegt Mat Herben op de radio dat Heinsbroek bij de LPF moet blijven, maar dat hij een lichte voorkeur heeft voor Nawijn als lijsttrekker. Het doet pijn dat juist vandaag het veiligheidsplan van de ministers Donner en Remkes wordt gepresenteerd. Het bevat allemaal Fortuyn-punten. Gelukkig kunnen degenen die het kabinet hebben opgeblazen dat niet met de ideeën van Fortuyn doen.

Ik bel Hilbrand Nawijn; hij wil zich eventueel beschikbaar houden als lijsttrekker, maar vraagt twee weken bedenktijd. Thuis aangekomen zet ik de tv aan. Er is onrust ontstaan in de Kamer omdat collega Van As de hele rijksbegroting controversieel zou hebben verklaard, maar hij blijkt verkeerd te zijn geciteerd.

De fractie komt bijeen om 15.00 uur. Een motie om Harry Wijnschenk na zijn tv-optreden te vragen zijn zetel aan de fractie ter beschikking te stellen wordt met 16 stemmen voor tegen 3 onthoudingen aangenomen. Harry doet dit niet en gaat als eenmansfractie verder. Er wordt een nieuw fractiebestuur gekozen. Dan maakt Herben een rondje wie wel en niet beschikbaar is voor de LPF na de verkiezingen. Velen zijn beschikbaar en op Schonewille na is niemand van plan om over te stappen naar een andere partij.

Na de fractievergadering bezoeken João, Gerard, Willem, Olaf en ik Ed Maas op zijn kantoor van VHS. Het is een goed gesprek. Om 20.30 uur word ik opgehaald door Femke en gaan we vanuit Wassenaar naar Amsterdam voor de live-uitzending van Rondom Tien over de val van het kabinet. Bij de grime spreek ik Henk Westbroek, toch een grappige kerel. Direct aan het begin van de uitzending garanderen twee onversneden Rotterdamse dames dat ze ook in januari wéér LPF zullen stemmen, omdat ze nog geen enkel vertrouwen hebben in de oude politiek. Westbroek vat de sfeer goed samen met: ,,Ze denken allemaal: nu wordt het weer ouderwets gezellig! Dat kan toch niet! Ik zeg dat er nog veel op de rit staat, zoals het referendum, de EU-uitbreiding waar we tegen zijn, het politieplan, enzovoorts.

Vrijdag

Om 9.30 uur zit ik in het Radio 1-programma De Ochtenden. Met Mickey Huibregtsen deel ik de zorg om het ontstaan van allerlei splinterpartijen. Mijn collega Fred Schonewille komt tot mijn en zijn verrassing ook in de uitzending via de telefoon. Hij legt uit waarom hij niet verder wil in de LPF.

Daarna naar mijn werkkamer om mails te lezen en lopende zaken door te nemen met voorlichting. Samen met mijn medewerker werk ik aan Kamervragen over de berichten in De Telegraaf vanochtend over het afluisteren van Pim Fortuyn door de BVD. Als dat echt gebeurd is, waarom wist men dan niet van de bedreigingen aan zijn adres?

's Middags gaan we naar de bruiloft van mijn vriendins vader Ed Bouma en zijn vriendin Angele in Slot Zuylen. Het wordt een prachtige dag, afgesloten met een heerlijk diner. Het bruidspaar geniet met volle teugen. Thuisgekomen om 01.00 uur flarden van de herhaling van Barend en Van Dorp. Zalm zat aan tafel. Hij heeft vrede gesloten met Mat Herben, maar is nog boos op Bomhoff. Zalm komt erg nerveus over.

Zaterdag

Vanochtend om 11.00 uur is de algemene ledenvergadering van de LPF in de Jaarbeurs te Utrecht. Met Femke rijd ik erheen. Mijn broer Jaap belt onderweg dat hij ook komt. Een verrassing! Hij is enorm betrokken bij het wel en wee en is ook LPF-lid in Flevoland.

Ik hoop dat het interim-bestuur onder voorzitterschap van Ed Maas gekozen wordt. Er is veel goed werk verricht en dat mag beloond worden. We worden opgewacht door mijn onvermoeibare medewerker Bert Herfkens. Hal 7 bereiken we via een uiterst strenge toegangscontrole waarbij veiligheidsfunctionarissen nauwkeurig fouilleren. De hal zit vol, met naar schatting 700 mensen.

Oscar Hammerstein opent de vergadering en zegt dat de heer Maas op nadrukkelijk advies en na zeer veel en hard werken met vakantie moest. De start verloopt rommelig. Twee leden proberen de ongeldigheid van de vergadering aan te tonen en maken bezwaar tegen de stemprocedure, maar ze worden door een meerderheid weggestemd. De kandidaatstelling begint. Meer dan dertig mannen en vrouwen presenteren zich. Ieder heeft 2 minuten en wordt door de onvermijdelijke wekker afgetikt. Het verschil in stijl, achtergrond en ervaring van de kandidaten is typerend voor de LPF. Hier kom je echt het land tegen, een groot verschil met de CDA-bijeenkomsten waar ik vroeger kwam en waar je meestal meer van hetzelfde ziet.

Er gaat gejuich op als Marten Fortuyn zich achter de LPF schaart en op indrukwekkende wijze aankondigt dat hij adviseur van het bestuur wordt. Tot slot beklimt Hilbrand Nawijn (samen met staatssecretaris Phoa vertegenwoordigen zij de LPF-bewindslieden vandaag) het podium en houdt zijn eerste campagnetoespraak. Bevlogen en duidelijk. Nawijn verklapt dat hij Hare Majesteit heeft verzocht een lijmpoging te ondernemen. Een terechte actie in mijn ogen, want als de stofwolken zijn opgetrokken, zullen we zien dat CDA, LPF en VVD geen enkel inhoudelijk geschil hebben en in feite zo verder zouden moeten kunnen regeren. Ik hoop dat Nawijn onze lijsttrekker bij de verkiezingen in januari zal zijn.

Daarna rijden Femke en ik naar Amsterdam. We ontmoeten vrienden in comedy-café Toomler naast het Hilton in Amsterdam-Zuid.

Zondag

Van 13.00 tot 14.00 uur treed ik op voor de IKON in De Balie te Amsterdam in een radiodebat met Blaauw (VVD), Bochove (CDA) en Arib (Pvda). De vraag: waar moeten de 1,6 miljoen kiezers van de LPF heen? Syp Wynia van Elsevier maakt scherpe analyses. Ikzelf wijs erop dat de oude politiek nog veel te weinig van het Fortuynisme heeft overgenomen om de LPF nu al op te heffen. Bochove komt in de knel als hem wordt verweten onduidelijk te zijn over de voorkeur van het CDA: gaan we naar een centrum-links of een centrum-rechts kabinet? Net als voor 15 mei ligt de sleutel in handen van Jan Peter Balkenende. Ik stel dat een rooms-rode coalitie een ramp voor het land zou zijn.

Weer thuis drink ik een kop zelfgemaakte aspergesoep met Femke. De zes poezen (we hebben een nestje van 7 weken oud) rennen door het huis. Na het eten bel ik met Fred Schonewille en Steven van Eijck. De eerste krijgt een poes en de laatste vertelt dat morgen Herman Heinsbroek zijn eigen lijst zal inschrijven voor de verkiezingen. Geen goede zaak voor het gedachtegoed van Pim Fortuyn. Ik bel ook met Mat Herben die ik van dit nieuws op de hoogte stel en met Hilbrand Nawijn. Hij zal trachten om Heinsbroek naar de LPF terug te halen.

Maandag

Grieperig opgestaan. Om 10 uur een gesprek met Tjerk Bakker van de Stichting Slachtoffers van Geweld. Hij heeft onlangs een petitie aangeboden aan de hele Kamer met 18 concrete actiepunten. Zestien jaar geleden kwam hij voor het eerst, en tot op heden was de politiek niet in de petitie geinteresseerd. Bakker is ronduit verbaasd als ik hem uitnodig voor een gesprek. Ongelooflijk dat ik de eerste politicus ben die inhoudelijk reageert op zijn voorstel! Samen raken we zo enthousiast dat ik zijn voorstellen wil opnemen in een Aanvalsplan Tegen Geweld.

's Middags overleg met ambtelijk secretaris Anja de Bruin. We besluiten de contracten van medewerkers die nog in hun proeftijd zitten minimaal te verlengen tot een half jaar na de verkiezingen. We zijn allemaal optimistisch, maar moeten realistisch zijn over wat er kan gebeuren. M'n zusje Lineke belt. Ze is erg verdrietig, omdat kortgeleden haar vriend Rob plotseling is overleden. Mijn oudste broer is nu bij haar en ik kom later deze week. Ik vind het zo knap hoe zij zich staande houdt, ben trots op haar. Alles valt weg als je denkt aan haar verdriet.

Het wekelijkse tennisavondje zeg ik af. Voel me niet lekker, maar moet wel naar een LPF-vergadering Den Haag. In de zaal zitten ruim dertig mensen. Er wordt een bestuur gekozen met als voorzitter Michel van der Tak. Na de pauze worden knopen doorgehakt en worden een werkgroep campagne en een werkgroep programma ingesteld. Na afloop geef ik een korte tour d'horizon over mijn beleving van de afgelopen weken en sluit af door te zeggen dat het optimisme bij mij overheerst.

Dinsdag

Volgens de Volkskrant begint Herman Heinsbroek een nieuwe partij onder de naam Lijst Nieuwe Politiek. De eerste blunder heeft hij al wel gemaakt: Harry Wijnschenk staat op zijn lijst en dat vind ik zacht gezegd dom. Ik blader door de Telegraaf. In de trein naar Hilversum voor een uitzending van Netwerk werk ik aan programma's voor veiligheid en bestuurlijke vernieuwing ten behoeve van het nieuwe LPF-verkiezingsprogramma. Volgende week zal ik mijn aanvalsplan tegen geweld presenteren. Met betrekking tot het EU-debat morgen denk ik samen met Jim Janssen van Raay aan een volksraadplegingsinitiatief.

Bij de opnames ontmoet ik opnieuw mijn oude leermeester uit het CDA, Hans Hillen. Hillen is opvallend positief over een doorstart van de LPF. Het doet sowieso goed om hem weer terug te zien. Zijn analyses zijn trefzeker.

Terug naar Den Haag. Ik ontmoet Pieter Beljon, oud-politieman en hoofd voorlichting van het LSOP,Instituut voor Criminaliteitsbeheersing en Recherchekunde. We bespreken verschillende mogelijkheden voor ons verkiezingsprogramma. Naar huis en eindelijk weer even lekker thuis eten met Femke. In de supermarkt kom ik Karin Dekkers tegen die ik nog ken van mijn tijd bij FUTUR, het jonge-ambtenarennetwerk. Het lijkt een eeuwigheid geleden!

Woensdag 23 oktober

8.45 uur in de Kamer – hoezo herfstreces? Vannacht heb ik nog gemaild met Tjerk Bakker van de Stichting Slachtoffers van Geweld. Voor een supermarkt in Venlo werd een 22-jarige student door twee jongens doodgeslagen. Tijd voor ons aanvalsplan! We hebben een initiatiefwetsvoorstel ingediend waarin een minimumstrafmaat wordt geregeld voor ernstige geweldsdelicten. Om 10 uur fractie, tussendoor vergaderen met het Presidium en om 11.00 uur start het EU-debat. Tussentijds spreek ik met Gerard van As af dat we met Oscar Hammerstein afspraken moeten maken over campagne en verkiezingsprogramma. De media bellen over ons aanvalsplan geweld. De persconferentie verschuift naar maandag, omdat dan ook Hilbrand Nawijn erbij kan zijn. Om 13.30 uur secretarissenoverleg. CDA en VVD willen zich onverkort aan het regeerakkoord houden en dat levert een schampere vraag van Femke Halsema van Groenlinks op: waarom heeft u dan eigenlijk het kabinet laten vallen? De LPF-lijn is: de Kamer moet haar werk voortzetten, in hoofdlijnen zullen wij het akkoord volgen, maar op onderdelen sluiten wij andere meerderheden niet uit. Veiligheid en integratie blijven onze speerpunten.

's Avonds loopt het EU-debat door. Een marathon. Als er is gestemd en Balkenende opgelucht zijn koffer pakt, start er nog een debatje over de controversiële begrotingen. De oppositie verwijst CDA en VVD arrogantie naar substantiële minderheden in de Kamer. Ik kan me dat goed voorstellen. Het is 1.00 uur als ik op het spreekgestoelte namens onze fractie herhaal wat ik eerder in het secretarissenoverleg had aangegeven. Om 1.20 uur valt de hamer van Weisglas en duikt iedereen de nacht in, op zoek naar een klein stukje reces.