Goeroes zijn goed: Turken en Turken

Mijn vrouw en ik zijn onlangs een week naar Istanbul geweest. Ons viel vooral de grote vriendelijkheid en behulpzaamheid van de mensen op. Velen spreken wat Engels, soms Duits en een enkele maal Nederlands. Op reis in een stadsbus naar een byzantijnse kerk leefde de hele bus met ons mee. Wij werden niet afgezet bij een bushalte, maar bij de zijweg naar de kerk. Bij aankopen moet je afdingen. Wanneer bij grotere aankopen beiden daar een mooi nummer van maken, leidt dat wederzijds tot grote tevredenheid. Desgevraagd legde ieder er de nadruk op dat er een zeer groot verschil bestaat met de traditionele, achterlijke cultuur in het binnenland.

Onze `eigen' Turken komen hier ook vandaan. Lijkt het me al moeilijk om in Istanbul hun traditionele cultuur – intense sociale controle, achterstelling van vrouwen, uithuwelijken door de ouders en wat niet al – te verwisselen voor een moderne, in Nederland lijkt mij dat nog veel moeilijker, omdat zij het referentiekader van moderne Turken missen. Uitstoting uit de gemeenschap heeft in Istanbul maar weinig negatieve gevolgen. Moderne Turken genoeg! Maar hier staan zij in de kou. Bovendien wordt hun door islamisten verteld dat het opheffen van hun achterstand ook het opgeven van hun moslim-identiteit betekent. En door Nederlanders, die hun eigen identiteit zijn kwijtgeraakt, wordt hun gezegd dat het er allemaal niet toe doet en achterlijk en modern precies hetzelfde is.

De Turken in Istanbul maakten op mij de indruk veel gelukkiger te zijn dan de Turken hier.