Gezocht: MadMax, softwarepiraat

Piraten belagen de markt voor betaal-tv en maken slachtoffers. Een doeltreffende oplossing lijkt niet te bestaan. `We moeten consumenten ervan overtuigen dat het hier om diefstal gaat.'

Ze dragen geen ooglap, de piraten op wie Andrew Curle jacht maakt. Het zijn vlotte jongens, die handig met een computer zijn. Curle koestert geen bewondering voor ze. ,,Het zijn dieven'', zegt de Zuid-Afrikaan.

Curle werkt voor Irdeto Access, een in Hoofddorp gevestigde producent van software voor betaal-tv. Met die software kunnen tv-signalen worden gecodeerd, waardoor ze worden afgeschermd tegen ongewenste gebruikers. Een bedrijf als erotiekconcern Playboy maakt er gebruik van. Wereldwijd sjoemelen ongeveer vijfhonderd `piraten' met smartcards waarop zulke software staat. Althans, zoveel heeft Curle er tot nu toe geteld.

Deze week kwamen in Nederland de leden bijeen van Aepoc, een lobbyclub die zeven jaar geleden is opgericht om het kraken van betaal-tv te stoppen. Lid zijn bedrijven als Eutelsat, Canalplus, BskyB en UPC. ,,Sinds 1995 is de situatie amper verbeterd'', zegt de Franse voorzitter van Aepoc, Jean Grenier. ,,De hackers gebruiken steeds meer geraffineerde technieken.'' De opmars van internet en de eenvoudige wijze waarop software via dit medium kan worden verspreid heeft de situatie alleen maar erger gemaakt.

Het grootste probleem is volgens hem niet eens van technische aard. ,,Het is een kwestie van cultuur'', zegt Grenier. ,,Wij zullen consumenten ervan moeten overtuigen dat het hier om diefstal gaat. Het treft iedereen: bedrijven maar ook de consument. Want de betalers draaien op voor de schade die door zwartkijkers wordt aangericht. Het tarief voor betaal-tv zou, als ze netjes betaalden, voor iedereen zo omlaag kunnen.''

Niemand weet precies hoeveel zwartkijkers er zijn. Of wíl niemand het zeggen? Weinig bedrijven willen tenminste een boekje open doen. Van Nederland zijn geen cijfers bekend. In Duitsland wordt naar schatting door 1,5 miljoen huishoudens illegaal naar betaal-tv gekeken. In Italië door ongeveer 2,5 miljoen huishoudens. Het komt voor dat 40 procent van de kijkers naar een betaalkanaal niet betaalt, aldus Aepoc.

De omvang van het probleem is lastig te meten doordat de smartcards zo nu en dan allemaal tegelijkertijd worden vervangen. ,,Door zo'n actie wordt het aantal piraten in één keer teruggebracht tot nul'', zegt de Italiaan Davide Rossi, secretaris van Aepoc. ,,Maar binnen een paar maanden kan het van nul weer naar honderd schieten.'' Aepoc schat dat alleen al in Europa jaarlijks voor ongeveer 1 miljard euro aan schade wordt aangericht. Het is volgens de organisatie een rem op de ontwikkeling van deze markt.

Aepoc is de afgelopen jaren intensief bezig geweest met het lobbyen voor regelgeving in Brussel. Inmiddels is er een Europese richtlijn opgesteld, die softwarepiraterij strafbaar stelt, maar deze is door de opmars van internet alweer gedeeltelijk achterhaald. De voorlopig meest effectieve manier om de piraten te bestrijden blijft daarom het regelmatig vervangen van alle smartcards.

Piratenjager Curle brengt zijn dagen door met het in de gaten houden van internetsites waarop de illegale cards te koop worden aangeboden. Vooral in Duitsland tiert de piraterij welig. In dat land is de Europese richtlijn pas dit jaar omgezet in wetgeving.

Irdeto heeft een netwerk van ongeveer vijftig informanten, die een seintje geven zodra er ergens een nieuwe website met illegale cards opduikt. De grootste vangst tot nu toe was die van `MadMax'. Deze notoire hacker van Duitse afkomst werd eind 1999 in Thailand, op aanwijzingen van Irdeto, op heterdaad betrapt toen hij gemanipuleerde smartcards aan het verkopen was. Maar MadMax is weer op vrije voeten: na een verblijf van zes maanden in een Thaise gevangenis wist hij zich een weg naar buiten te kopen, zo vermoedt Curle. MadMax is weer volop actief, vermoedelijk onder een nieuw alias.

    • Stéphane Alonso