Een dozijn ecopunks

De komende weken publiceert de Achterpagina acht `exactitudes' van fotograaf Ari Versluis en styliste Ellie Uyttenbroek. Vraaggesprek met twee foto-antropologen.

Combat-girls, ecopunks, ruitjesnichten, hoedjesmannen, marokkies, smatjes – styliste Ellie Uyttenbroek en fotograaf Ari Versluis hebben Nederland opgedeeld in zestig groepen die met hun kleding en kapsel hun identiteit tonen.

Neem de Corpo. Uit het studentenhuis in zijn straat zag Versluis soms studenten komen in een verwassen rode broek. ,,Zo'n rode ballenbroek, is dat een ding?'' vroeg de fotograaf aan zijn compagnon. ,,Ja, dat is een ding'', antwoordde Ellie Uyttenbroek na een middagje `scouten' op de sociëteit van het Rotterdamsch Studenten Corps.

Veel studenten bleken een rode broek in de kast te hebben. En ook de rest van de outfit was opvallend uniform. Een halflang, blond soapsterrenkapsel, en veel suède brogues, lamswollen truien en lichtblauwe Ralph Lauren- en Tommy Hilfiger-overhemden. Uyttenbroek: ,,En dat overhemd hangt half uit de broek, een echte kakker weet wat slordig is.''

,,Jongen, wat zie jij er goed uit.'' Met die welgemeende woorden verleidden Versluis (41) en Uyttenbroek (37) twaalf rodebroekenstudenten om te poseren in hun studio in de Ketelaarstraat in Rotterdam. Tegen een witte achtergrond, recht in de camera kijkend, werden de studenten van hun middel af geportretteerd. Het resultaat, een mozaïek van een dozijn vrijwel identieke blonde jongemannen, geeft een beeld van een typisch Nederlands cultuurverschijnsel: Corpo's.

Groepsportretten van mensen met een overeenkomstige kledingcode en haardracht, het is een specialiteit van Versluys en Uyttenbroek. Sinds 1994 maakten zij al tientallen series. Bijvoorbeeld van kale gabbers in een glimmend Australian-trainingspak. Van bodybuilders, skaters, hanenkammen, hiphoppers, homo's in geruite hemden, Rotterdamse blondines (Bimbo's), Tattoo Babes, blanken met rastahaar, van islamitische meisjes in Hennes & Mauritz-kleding en van Roffa's, stoere Surinaamse meiden met oversized trainingsbroeken en hair-extensions.

,,We hebben dezelfde tik als vlinderverzamelaars'', zegt Versluis. ,,Eén ding is niet leuk, twee ook niet. Tien wordt interessant, maar het liefst willen we er honderd.''

Het fotoduo beperkte zich niet tot jongerencultuur. Als echte stadsarchivarissen maakten zij ook groepsportretten van oudere types die uit het straatbeeld dreigen te verdwijnen. Zoals potige slagers met een blos op de wangen en een bebloede witte jas en oma's met een blauwe kleurspoeling in het haar. En ook legden zij de Hoedjesman vast voor hij uitgestorven is: de bejaarde die door het leven gaat met een klein hoedje op het achterhoofd.

De TU Delft heeft al driehonderd exemplaren besteld van hun boek Exactitudes (een samentrekking van `exact' en `attitudes'), dat in december bij uitgeverij 010 verschijnt. Studenten die voor een bepaalde groep mensen iets moeten ontwerpen, kunnen grasduinen in de antropologische fotostudies. Ellie Uyttenbroek: ,,Iedereen denkt dat hij uniek gekleed gaat. Maar uiteindelijk behoren we allemaal tot een groep en laten we met onze kleding zien bij wie we willen horen.''

Het concept is nog lang niet op, vindt het fotoduo. Maar een serie over kantoorlullo's in een krijtstreeppak van C&A, dat zit er niet in. Versluis en Uyttenbroek willen alleen groepen portretteren waar ze iets mee hebben. Zoals met de moderne islam-meisjes die ,,totally Prada'' zijn, het chique modemerk. Of homo's die zangeres Jennifer Lopez nadoen en de band van hun spijkerbroek afknippen zodat hun bilnaad zichtbaar wordt. Andere werelden betreden en de daar geldende codes leren kennen, dat is wat ze willen.

En daar krijgen ze ook wat voor terug, zegt Ari Versluis. ,,Veel mensen die we fotografeerden komen voor de gezelligheid terug. Dan zitten in onze studio plotseling drie hiphopnegers, een skinhead, en twee gothic-meisjes. Beetje kletsen, blowen, hangen. Het is hier soms net een gekkenhuis.''

    • Arjen Ribbens