Tsjetsjenen laten vijftien gijzelaars vrij

De Tsjetsjeense commando's die sinds woensdagavond zevenhonderd mensen gijzelen in een Moskous theater hebben vijftien gijzelaars laten gaan, onder wie acht kinderen. De beloofde vrijlating van buitenlanders lijkt voorlopig van de baan.

De Nederlandse ambassadeur Tiddo Hofstee bevond zich vanochtend met 15 ambassadeurs en 45 andere diplomaten in het crisiscentrum, een ziekenhuis vlakbij de schouwburg. ,,Er is van onderhandelingen absoluut geen sprake'', zei Hofstee tegen het middaguur. ,,Niemand weet wat ze willen, afspraken met ze maken is heel erg moeilijk. Ik krijg het idee dat ze weifelen of op instructies wachten.'' De Amerikaanse ambassadeur Vershbow denkt dat de Tsjetsjenen geen onderscheid maakten tussen Russen en buitenlanders. ,,Ze zijn niet bereid te praten. We maken ons heel erg zorgen.''

Een van de vannacht vrijgelaten gijzelaars meldde dat de Tsjetsjenen midden in de grote zaal van het theater ,,een krachtige bom'' hebben geplaatst die tot ontploffing wordt gebracht als de Russen het theater bestormen. ,,Er zal een enorme explosie volgen'', aldus de oud-gijzelaar. Het podium en alle gangen liggen vol explosieven en de Tsjetsjenen hebben ook explosieven rond hun middel.

Buitenlandse diplomaten in Moskou verschenen gisteren al bij het theater in de hoop hun gegijzelde landgenoten mee te krijgen, maar die hoop vervloog in de loop van de dag. Van de buitenlanders in het theater hebben er ten minste 23 de Oekraïense nationaliteit; onder de anderen zijn zeker zeven Duitsers, vier Amerikanen, drie Britten en verder staatsburgers uit Australië, Oostenrijk en een reeks Oost-Europese en GOS-landen. Ook de Nederlandse vrouw Natasja Zjyrov is met haar zoon Dmitri onder de gijzelaars.

De woordvoerder van de geheime dienst FSB zei dat de gijzelingsactie wordt uitgevoerd door vijftig Tsjetsjenen, 25 vrouwen en 25 mannen. ,,Ze zien zich als martelaars. Ze zijn bereid tot het uiterste te gaan'', aldus de woordvoerder, zonder duidelijk te maken hoe het contact met de gijzelnemers precies verloopt. De FSB heeft de meeste Tsjetsjenen inmiddels geïdentificeerd.

De Tsjetsjenen lieten vannacht een aantal artsen, journalisten en hervormingsgezinde leden van de Doema tot het theater toe. Een filmploeg van de Russische zender NTV mocht opnamen maken van zes vrouwelijke gegijzelden. NTV maakte ook opnamen van Tsjetsjenen – zowel mannen als vrouwen – die bewapend met kalasjnikovs en pistolen, behangen met handgranaten en gemaskerd in beeld werden gebracht. NTV mocht echter alleen beelden uitzenden, geen geluid. Wat de enige niet-gemaskerde Tsjetsjeen, Movsar Barajev, leider van de gijzelnemers, tegen NTV zei, bleef derhalve onduidelijk. [Vervolg GIJZELING: pagina 5]

GIJZELING

'We sterven liever

[Vervolg van pagina 1] Hij sprak twintig minuten met Movsar Barajev en meldde na afloop dat deze goedgemutst is en zich niet als een terrorist beschouwt ,,omdat hij geen losgeld en geen vliegtuig eist''. Eerder hadden de Tsjetsjenen laten weten er van uit te gaan bij hun actie te zullen sterven; ze eisen nog steeds dat Rusland zich binnen een week uit Tsjetsjenië terugtrekt. Het Qatarese tv-station Al-Jazira zond gisteren een video-boodschap van de Tsjetsjenen uit; daarin liet een van hen weten dat ,,wij liever sterven dan u leeft''. ,,Ieder van ons is bereid zichzelf op te offeren voor God en voor de onafhankelijkheid van Tsjetsjenië''.

Twee Doemaleden die bekend staan om hun kritiek op het Tsjetsjenië-beleid van president Poetin, Irina Chakamada en Grigori Javlinski, en de bij Tsjetsjenen populaire zanger – tevens Doemalid – Iosif Kobzon spraken eveneens met Barajev. Kobzon slaagde er gisteren in een vrouw en haar drie kinderen vrij te krijgen. Pogingen van Javlinski om gijzelaars vrij te krijgen, mislukten. Hij kon slechts melden dat de Tsjetsjenen niet willen onderhandelen.

De Russische president Vladimir Poetin zei gisteren op de Russische televisie dat de terreuractie in het Moskouse theater ,,is gepland in buitenlandse terroristische centra''. Hij zei de Russische veiligheidsdiensten te hebben opgedragen ,,de bevrijding van de gijzelaars voor te bereiden en daarbij hun veiligheid maximaal te garanderen''.

tsjetsjeens verzet: pagina 5

hoofdartikel: pagina 7