De ontmaskering van de Beltway Sniper

De scherpschutter van Washington is gepakt. Hij leidde het leven van een verliezer.

Voor het laatst kwam de licht gebogen gestalte van `chief' Charles Moose naar buiten. Onder een geïmproviseerd regenafdak sprak de hoofdcommissaris van Montgomery County het verlossende woord. Opnieuw in code, net als de tergend lang lijkende afgelopen dagen. Maar toch, ,,de scherpschutter en zijn wapen zijn van de straat''.

De vijf miljoen inwoners van Groot-Washington sliepen vannacht waarschijnlijk iets dieper. Zelfs bij de families van de tien dodelijke en drie zwaargewonde slachtoffers van de man die bekend werd als `the Beltway Sniper' kan een mate van vrede zijn ingetreden. Na drie weken kans op openbare executie bij het benzine tanken of naar school lopen gaat men iets onbezorgder de week van Halloween in om elkaar bang te maken met heksen en geraamtes.

Uiteindelijk deed een ongeduldige John Allen Muhammad, de vermoedelijke scherpschutter, zichzelf de das om. Door vanaf eind vorige week steeds bozer op te bellen naar de politie, en uiteindelijk via twee priesters nadrukkelijk de aandacht te vestigen op de onopgeloste, dubbele aanslag die 21 september werd gepleegd in Montgomery, Alabama, reikte Muhammad sleutelelementen aan waarmee de politie de puzzel uiteindelijk kon oplossen.

In het zuiden bleek men vingerafdrukken te hebben die behoren aan de 17-jarige John Lee Malvo. Deze illegaal het land binnengekomen Jamaicaan trok het laatste jaar veel op met de na twee scheidingen min of meer dakloze ex-militair Muhammad, die Williams heette voor zijn bekering tot de islam. De twee waren het laatst samen gezien in de noordwestelijke staat Washington, dicht bij de Canadese grens.

Toen de naam Muhammad omhoog was geschoten op de uit 10.000 tips opgestelde lijst van mogelijke verdachten, werd de recente aankoop van een twaalf jaar oude Chevrolet Caprice in Trenton, New Jersey, met hem in verband gebracht. Wekenlang had de politie iedereen laten uitkijken naar een wit bestelbusje. Woensdagavond tegen middernacht gaf chief Moose het signalement van een blauwe sedan.

Een uur later stopte vrachtwagenchauffeur Ron Lantz op een parkeerplaats langs de snelweg, negentig kilometer ten noordwesten van de stad Washington. Hij had op zijn truckersradio het signalement eindeloos gehoord en wist wat hij zag. Lantz overlegde met de man in de broodjeswinkel en belde 911. Met zijn truck blokkeerde hij de uitrit. [Vervolg SNIPER: pagina 4]

SNIPER

Verdachten in diepe slaap in auto

[Vervolg van pagina 1] Na vijftien minuten kwam de politie met zware bemanning, tot de tanden gewapend. Men verwachtte een dodelijke vuurwisseling. Muhammad en Malvo bleken in diepe slaap. Zonder verzet gaven zij zich over. In de achterbak lag het geweer, dat gisteren na onderzoek werd aangemerkt als het wapen waarmee alle of een groot aantal van de dertien aanslagen zijn uitgevoerd. Het is een Bushmaster .223, de goedkope burgeruitvoering van het M16-dienstgeweer waarmee Muhammad zijn certificaat schietvaardigheid in het Amerikaanse leger behaalde.

Volgens sergeant-majoor Eric Haney, wapendeskundige van CNN, is het geweer overal te koop, na een korte controle van iemands achtergrond. Het is een geweer waarmee ,,een kind van acht binnen een uur, anderhalf uur feilloos kan leren schieten''. Andere kenners vertelden dat de Bushmaster zo is gemaakt dat men over een afstand van 50 tot 200 meter moeiteloos raak schiet. De Beltway Sniper trof zijn slachtoffers steeds met één enkel schot. Voordat omstanders zich realiseerden wat er was gebeurd, was het geluid al vervlogen. De burgerversie van de M16 verschilt van de militaire in die zin dat de militaire automatisch doorvuren mogelijk maakt, terwijl de burgerschutter na ieder schot moet doorladen. De Sniper schoot maar één keer per aanslag en had daar dus geen last van.

Zijn blauwe Chevy Caprice bleek in de achterbak een gaatje te hebben en ruimte voor een korte drievoet. Daarmee was het mogelijk een schot gericht te lossen zonder ooit te zijn gezien. Achteraf heeft de politie zich gerealiseerd dat iemand bij een van de eerste aanslagen een oude blauwe Chevrolet met hoge snelheid had zien wegrijden een van de duizenden tips die ondergesneeuwd waren. Er waren meer stemmen voor een wit busje met ladderrek.

De vrachtwagenchauffeur, die met gevaar voor eigen leven de cruciale tip gaf, wilde zich gisteren geen held laten noemen. Vijf maanden voor zijn pensioen kon hij de uitgeloofde tonnen zeker goed gebruiken? Lantz: ,,Ik deed wat ik moest doen. Dat geld zou ik aan de families van de slachtoffers geven. Althans de helft.''

Van Muhammad is bekend dat hij steeds meer het leven van een verliezer leidde. Na twee echtscheidingen, waarbij strijd ontstond over de omgang met de vier kinderen, een vijftienjarige loopbaan als metaalbewerker in het leger (waar hij midden jaren '90 uitkwam), de mislukte opzet van een karateschool en een autoreparatie-aan-huis-bedrijf in de buurt van Seattle, woonde hij overal en nergens. Het afgelopen jaar trok hij op met de 17-jarige illegaal Malvo, die hem aanduidde als `mijn speelvader'. Hun enige reële band was dat zij uit dezelfde streek van Jamaica kwamen, en wie weet een bereidheid tot geweld deelden.

De soms moeizame samenwerking tussen de politiedistricten waarin de moorden werden gepleegd, kan er nu toe leiden dat de berechting van Muhammad en Malvo een nieuwe bron van zendtijdvulling voor de 24-uurs-kabeltvzenders wordt. Muhammad is aangeklaagd in de staat Maryland, die net een moratorium heeft ingesteld op de doodstraf. Maar Virginia, waar de één na laatste aanslag werd uitgevoerd, schijnt de kans niet te willen laten lopen Muhammad ook voor de rechter te dagen. Virginia is een van de staten met de meest frequente toepassing van de doodstraf.

In een van de meest emotioneel-conservatieve tv-programma's, dat van Bill O'Reilly op Fox News, werd gisteren gesuggereerd dat (echte) Amerikanen na deze ontknoping opnieuw reden zullen hebben aanhangers van de islam te wantrouwen. Vooral omdat Muhammad zou hebben opgetreden als ordebewaker bij een massa-evenement van de Nation of Islam-leider Louis Farrakhan. Vertegenwoordigers van die godsdienst en de New Black Panther Party verzetten zich daar hevig tegen.

Chief Moose, die zich tot nu toe scherp uitliet over de 24 uur doorzoemende media, had gisteravond woorden van dank over hun terughoudendheid ten opzichte van feiten die hij in het belang van het onderzoek liever geheim hield.