Alle LPF-ogen zijn nu op Heinsbroek gericht

Herman Heinsbroek begint een nieuwe partij en laat de LPF in nog grotere verwarring achter. Wie vindt hem een verrader? Wie wil met hem mee?

Mat Herben, de afgezette en toch weer aangenomen fractievoorzitter, zit op een geheime plek en wil niet gestoord worden. Hilbrand Nawijn, demissionair minister van Vreemdelingenbeleid en misschien straks lijsttrekker, is bij familie in Drenthe en denkt na. Cees van Leeuwen, demissionair staatssecretaris van Cultuur en Media, zit in Marbella. Hij neemt de telefoon wel op, maar zegt niks. Vastgoedondernemer Ed Maas, zaterdag benoemd tot voorzitter van het nieuwe bestuur, houdt vakantie op Tenerife. En Herman Heinsbroek, ex-minister van Economische Zaken en enkele weken geleden nog naar voren geschoven als de nieuwe leider, is met zijn gezin naar Saint Tropez gegaan, en denkt ook na.

De Lijst Pim Fortuyn is na de kabinetscrisis van vorige week uiteengespat en sindsdien let iedereen op iedereen. Wie gaat wat doen? Wie doet mee?

Voor Kamerlid Gerard van As zijn Herman Heinsbroek en ,,zijn hulpje'' Harry Wijnschenk de grote verraders. Volgens Van As was dat plan voor die nieuwe partij er al lang, ze hebben er het kabinet expres voor opgeblazen. Cor Eberhard, het Kamerlid dat samen met Winny de Jong uit de LPF-fractie werd gezet, zegt dat hij in juli al wist dat het zo zou gaan. ,,Ik heb het ze nog zo gezegd. Toen ze Wijnschenk als fractievoorzitter kozen, zei ik: pas toch op. Nu zeggen ze: Cor, je had gelijk.''

Maar Kamerlid Fred Schonewille is ,,zeer bereid'' om met Heinsbroek mee te doen. ,,Ik zal hem volgende week, als hij weer terug is, wel spreken.'' Weet Schonewille al of Heinsbroek hém wel wil? Schonewille: ,,Nee.'' Ferry Hoogendijk, Heinsbroeks buurman in Naarden, gaat zeker meedoen. Maandag zei hij nog dat hij niets wist van de plannen van Heinsbroek. Maar donderdag bleek dat hij zondag een afspraak met hem heeft. Fred Teeven, fractieleider en lijsttrekker van Leefbaar Nederland, nodigde Heinsbroek een paar dagen geleden uit over te stappen naar zijn partij. Teeven vindt zichzelf betrouwbaar, maar weet dat hij het op de televisie niet zo goed doet. ,,Ik kan me zelfs voorstellen dat Heinsbroek lijsttrekker wordt en ik nummer twee''.

Hij samen met Fred Teeven? Heinsbroek zou niet weten waarom. ,,Teeven heeft één zetel, ik heb er acht'', zei hij gisteren tegen de NOVA-verslaggever die hem in zijn Franse huis had opgespoord. Dat Leefbaar Nederland nu feitelijk twee Kamerzetels heeft en Heinsbroek ambteloos burger is, doet er niet toe. Het gaat om de peilingen. Heinsbroek verwacht dat hij op 22 januari tien zetels kan halen. Volgens het televisieprogramma Netwerk staat hij nu al op acht. ,,En ik heb nog helemaal niks gedáán'', zegt hij door de telefoon.

Oscar Hammerstein, advocaat en sinds zaterdag bestuurslid van de LPF, zit op zijn kantoor in Amsterdam en neemt, met zijn mond vol koek, twee telefoons tegelijk op. Op de andere lijn is een officier van justitie. Hammerstein zegt dat hij de coup van Heinsbroek ook had zien aankomen. ,,Hij liet onderzoek doen om zijn populariteit te meten. En dan bleek telkens dat tachtig procent van de kiezers hem de leukste, de beste, de meest vertrouwenwekkende enzovoort vond. Toen is hij voor de spiegel gaan staan. God, dat had ik niet van mezelf gedacht.'' Dom van Heinsbroek dat hij niet wat geduldiger is geweest, vindt Hammerstein. ,,Hij was over een jaar of zo zeker de politiek leider van de LPF geworden. Niemand is overtuigd van zijn inhoud, maar hij is een enorme televisiester.''

De schade voor de LPF is nu groot, zegt Hammerstein. Maar dat is tijdelijk, denkt hij. Heinsbroek heeft Harry Wijnschenk, nu ook zonder stropdas, meegenomen. En dat wordt volgens Hammerstein zijn ondergang. ,,Hij heeft zelf suiker in de erwtensoep gedaan.'' Wijnschenk, vlak voor de val van het kabinet afgezet als fractievoorzitter, heeft volgens Hammerstein twee maanden lang alleen maar blunders gemaakt. ,,Iedereen zag dat hij zo snel mogelijk gedumpt moest worden, alleen Heinsbroek niet.'' Hammerstein was erbij toen LPF-staatssecretaris Cees van Leeuwen Wijnschenk zo hard aanpakte dat er alleen ,,twee rokende zolen'' van hem overbleven. ,,Heinsbroek was de enige die het voor hem opnam. Ze reden na afloop samen in zijn Bently weg.''

Op www.fortuyndiscussie.nl wordt Heinsbroek ondertussen alleen maar populairder. Zijn aanhangers schrijven dat hij ,,de enige politicus op dit moment is die ook maar een beetje op Pim lijkt''. Hij heeft stijl en lef, schrijven ze. En geld genoeg voor professionele campagnemanagers en voor tv-spotjes op RTL4. Heinsbroek ,,zal de man zijn die de lijnen uitzet in dit land''. Hij wordt ,,onze nieuwe minister-president''.

Kay van der Linden, ex-campagneleider van Leefbaar Nederland, vindt het knap hoe Heinsbroek door weg te gaan, weinig te zeggen en te betwijfelen of zijn partij er wel echt komt de spanning weet op te bouwen. Hij zou graag voor hem werken, al verwacht hij dat het Heinsbroek bijzonder goed zal lukken om zichzelf aan de man te brengen. Heinsbroek maakte bij platenmaatschappij Arcade de reclamecampagnes voor alle verzamel-cd's. Hij werd er steenrijk van. In augustus schreef hij in de Volkskrant dat ,,elk product verkoopbaar'' is. Het is maar hoe je het verpakt.

    • Jannetje Koelewijn
    • Jeroen van der Kris