Allard Schröder wint AKO Literatuurprijs

Allard Schröder heeft gisteravond de AKO Literatuurprijs gekregen voor zijn historische liefdesroman De hydrograaf. De uitreiking vond plaats in het live-televisieprogramma Barend & Van Dorp.

De winnaar stond niet al een week van tevoren op internet, zoals dit jaar per ongeluk gebeurde bij de Britse Booker Prize. Maar dat Allard Schröder de AKO Literatuurprijs 2002 kreeg voor De hydrograaf, een historische liefdesroman over een Duitse zeemeter, was voor weinigen een verrassing. Die conclusie stond namelijk afgelopen vrijdag al in de Volkskrant, waar een oplettende lezer het nominatierapport had geanalyseerd. Een boek dat – als enige van de vijf kanshebbers – werd omschreven als ,,superieur'' en ,,een ideeënroman met Europees bereik'', moest wel bekroond worden met de 50 duizend euro.

De spanning van de AKO-uitreiking, gisteravond in het RTL-programma Barend & Van Dorp, zat dan ook eerder in iets anders. De AKO-prijs heeft een moeizame verhouding met het medium televisie, of liever de publieke omroep. Zo werden twee jaar geleden de genomineerden in De plantage onderworpen aan een gênant kruisverhoor door middelbare scholieren, terwijl vorig jaar de uitreiking in B&W ontsierd werd door een discussiërend literair panel waarvan ten minste één lid ruiterlijk toegaf dat hij geen van de genomineerde boeken had gelezen. Zou de commerciële omroep, in de gestalte van het geroutineerde interviewduo Frits Barend en Henk van Dorp, het er beter vanaf brengen?

Anders dan in de voorgaande jaren, toen winnaars Arnon Grunberg en Jeroen Brouwers wegbleven, was Schröder in elk geval aanwezig – en dat terwijl de AKO-organisatie de eis had laten vallen dat schrijvers zich alleen mochten laten nomineren als ze bereid waren op televisie te komen. Nu ontbrak alleen de Menno ter Braak-biograaf Léon Hanssen (Sterven als een polemist) aan het genomineerden-tafeltje dat terzijde van de Barend & Van Dorp-middentafel was neergezet. Paul Claes (genomineerd voor De kameleon), Renate Dorrestein (Zonder genade) en Allard Schröder vertelden dapper over hun `nieuws van dag'; Frank Westerman (Ingenieurs van de ziel) werd even van zijn stuk gebracht toen Barend hem aankondigde als de schrijver van ,,de biografie van Menno ter Braak: Ingenieur van Nederland''.

Aan de praattafel zaten, behalve de presentatoren en de gevlinderdaste stoorzender Jan Mulder, AKO-juryvoorzitter Louis Tobback, de Clickfondsverdachte die eergisteren op een officier van justitie insloeg en Boudewijn Büch. Voordat Tobback de beslissing van de jury bekendmaakte, gaf Büch kort zijn mening over de genomineerde boeken (,,een ongelooflijk Frans boek'', zei hij niet al te enthousiast over De hydrograaf, waarvan hij vooral de mooie stofkaft prees). Daarna volgde een zichtbaar ongemakkelijk groepsinterview met winnaar Schröder, met vragen als ,,Kunt u van het schrijven leven?'' en ,,Is een correctrice belangrijk voor u?'' (Mulder). En passant werd vermeld dat ex-premier Wim Kok volgend jaar voorzitter van de AKO-jury wordt.

Het besloten diner dat aan de uitzending vooraf ging moet de genomineerden beter zijn bevallen. In het zaaltje tegenover de studio, onder ingelijste foto's van RTL-coryfeeën als Ruud ter Weijden en Sylvana Simons, werd de gevulde lamsschouder opgeluisterd met aanstekelijke lofredes door de juryleden en droogkomische liedjes van de Rotterdamse tekstzanger Arie van der Krogt. ,,Een boek, dat is een kaft die met ellende is gevuld'', zong hij, en: ,,Allard Schröder, die kan er wel wat van / Die kan heel boeiend schrijven over een hele saaie man''. Misschien kan AKO-voorzitter Ben Schoemakers, die zich heel tevreden toonde over de nieuwe opzet van zijn prijs, Van der Krogt voordragen voor de televisie-uitzending van volgend jaar.

Voor een recensie van het winnende boek: zie www.nrc.nl/kunst

    • Pieter Steinz