Vin Diesel

In een reeks profielen van hedendaagse sterren deze week Vin Diesel, het prototype van de nieuwe actieheld: de existentialistische spierbonk, die nu in `xXx' speelt.

Nadat Arnold Schwarzenegger zichzelf begon te relativeren en Sylvester Stallone sprekende rollen aannam, was het lange tijd tobben met de actieheld. En net lijkt het genre er weer een gevonden te hebben, of Vin Diesel bekent in een onvoorzichtige bui dat Albert Camus een van zijn lievelingsschrijvers is. Zodat we de 21ste eeuw ingaan met een nieuwe variant: de existentialistische spierbonk.

Hij is kaal en hij heeft geniepige oogjes, een stem als een racemotor en een rij meerdelige actiefilmseries siert zijn filmografie. Toch wordt de op 18 juli 1967 als Mark Vincent in New York geboren Vin Diesel niet traditioneel getypecast als schurk. Hij is het prototype van de nieuwe actieheld, een getroebleerde (zoals in Pitch Black, 2000) of gevoelige held (zoals in streetrace-film The Fast and the Furious, 2001), maar toch een held. Zijn personages zijn niet onbaatzuchtig, maar op overleven ingesteld. En tijdens die strijd om het bestaan willen ze best een of twee anderen een helpende hand bieden.

Diesel nam zijn bijnaam aan toen hij als tiener een zakcentje verdiende als portier bij een New Yorkse nachtclub. Zijn eerste schreden op het acteerpad had hij al eerder gezet, toen hij op zevenjarige leeftijd inbrak in het Jane Street Theatre en een schrandere theatermedewerkster hem 20 dollar beloofde als hij elke dag na schooltijd lessen kwam nemen. Gesteund door zijn adoptievader (Diesels moeder heeft hem nooit verteld wie zijn biologische vader is) die dramadocent was, vervolmaakte hij zijn kunnen in het New Yorkse off-Broadway circuit. De in eigen beheer geproduceerde korte film Multi-Facials (1994) trok in Cannes de aandacht van Steven Spielberg, die hem een kleine rol in Saving Private Ryan (1998) gaf en hem de mogelijkheid bood als camera-assistent in de second unit set-ervaring op te doen. Sindsdien neemt Diesel vaak de rol van executive producent op zich. Ook schrijft hij mee aan de personages. Zo was zijn voorwaarde om Richard B. Riddick uit de sciencefictionfilm Pitch Black nogmaals gestalte te geven, dat deze ex-gedetineerde die in het duister van de diepe ruimte een dubieuze missie op zich neemt, zou worden vormgegeven als een post-urbane mythologische figuur die de concurrentie met Tolkien aankon. Grote woorden voor films, die evenals het al van het begin af aan als nieuwe spionageserie opgezette xXx vooral worden geconsumeerd als zaterdagavondvermaak.

    • Dana Linssen