Verkiezingen helpen Kashmir niet verder

De uitslag van de verkiezingen van vorige maand in Kashmir dreunt nog na. De Abdullahs zijn weggevaagd, maar wie moet nu gaan regeren?

Iedereen in India's Kashmir heeft de verkiezingen gewonnen. En iedereen in Kashmir heeft verloren. Om te beginnen de nationale regering in Delhi. De toenmalige premier Rajiv Gandhi liet in 1987 de machtigste familie van Kashmir, de Abdullahs, lustig frauderen. Stembussen werden vervangen en oppositieleiders in elkaar geslagen en de Abdullahs heersten.

Het was het startsein van een volksopstand, die tot nu toe meer dan 30.000 levens heeft gekost. In 1996 waren er weer verkiezingen, die een herhaling waren van 1987: verdwenen stembussen, schietpartijen, doden, zelfmoordaanslagen. En natuurlijk wonnen de Abdullahs, die eerst gelieerd waren aan de nationale regering van de Gandhi's in Delhi, en prompt overliepen toen de BJP van Atal Bihari Vajpayee aan de macht kwam.

En toen deed premier Vajpayee een verbazingwekkende uitspraak: de verkiezingen zouden nu vrij en eerlijk verlopen. Niemand die het geloven kon, maar er waren twee goede redenen. De hele wereld keek toe, wegens de dreigende oorlog met Pakistan, die dit keer met nucleaire wapens zou kunnen worden uitgevochten. Bovendien was Vajpayee er zeker van dat de tandem van de Abdullahs en de BJP met gemak zou winnen.

In één opzicht won Vajpayee: de verkiezingen van afgelopen maand waren inderdaad vrij en eerlijk, vonden waarnemers. Bij aanslagen tijdens de campagnes vielen dan wel 400 doden, maar directe dwang en intimidatie bleven uit. En men had dit keer iets te kiezen: allemaal partijen die Kashmir bij India wilden laten horen, maar er was een nieuwe regionale partij, de Peoples Democratic Party, die sympathiek stond tegenover de separatisten en moslimmilitanten, en zelfs de Congrespartij, die indertijd de oorzaak was van de grote opstand in Kashmir.

De Abdullahs en Vajpayee's BJP dachten niets te vrezen te hebben. En toen kwam vorige week de klap, toen de einduitslagen bekend werden. De BJP, die zijn grootste aanhang had in Jammu, de winterhoofdstad van Kashmir waar de meeste hindoes wonen, werd zo goed als weggevaagd. Van de 87 te vergeven zetels in het regionale parlement verwierf de BJP er slechts één. En de zo gehate Congrespartij? Maar liefst 21.

Maar de grootste klap kwam wel voor de familie Abdullah. De derde telg van de Abdullahs, de 32-jarige Omar, die de scepter overnam van zijn vader Farooq, verloor zelfs in zijn thuisdistrict. Omar Abdullah, de gedoodverfde `chiefminister', de hoogste leider van Kashmir!

De verkiezingen in Kashmir zijn dus een grote triomf geworden voor de democratie, maar een fiasco voor de traditionele heersende partijen. Toch is het moeilijk de uitslag te duiden. Meer dan 45 procent van de kiezers ging naar de stembus, waar alleen te kiezen was tussen partijen die Kashmir bij India in plaats van bij Pakistan willen laten horen.

Betekent dit dat de Kashmiri's nu definitief voor India hebben gekozen? De separatisten, die opriepen tot een boycot, zeggen dat 45 procent veel is, maar 55 procent nog altijd meer.

Volgens commentatoren gingen de kiezers helemaal niet naar de stembus om te kiezen tussen India en Pakistan, maar om om te stemmen voor scholen, ziekenhuizen, wegen en schoon water, zaken die door de Abdullahs al vijftig jaar zijn verwaarloosd. De kiezers hebben in feite gekozen tegen de Abdullahs, waarmee een eind is gekomen aan een drie generaties durende dynastie.

Maar dan heeft Kashmir nog geen regering. Niemand heeft de absolute meerderheid en de meest voor de hand liggende coalitie zou moeten worden gevormd door de winnaars, de PDP en de Congrespartij. De moeilijkheid is alleen dat de Congrespartij nog steeds de moslimopstand in Kashmir met militair geweld wil neerslaan, terwijl de PDP met de separatisten en militanten wil praten en hen zelfs betrekken bij het bestuur.

Het probleem zou weleens zo onoverkomelijk kunnen zijn, dat er op 29 oktober, wanneer grondwettelijk een deelstaatregering gevormd moet zijn, er geen regering is en Kashmir direct onder controle komt van de centrale regering in Delhi. Dan waren de verkiezingen helemaal niet nodig geweest en zijn weer eens 400 doden te veel gevallen.

    • Anil Ramdas