Moskou en Parijs laken Irak-tekst VS

De Verenigde Staten stuiten nog steeds op grote bezwaren van Frankrijk en Rusland tegen een Amerikaanse ontwerpresolutie van de VN voor de ontwapening van Irak.

Het Witte Huis liet gisteren via de woordvoerder weten dat het wil blijven onderhandelen met de Verenigde Naties, maar ook dat het geduld van de Amerikaanse regering niet onbeperkt is: ,,We naderen het einde. De Verenigde Naties hebben niet eeuwig de tijd.''

Het optimisme over een doorbraak in de al een maand vastzittende onderhandelingen, dat eind vorige week in VN-kring even de kop opstak, is volgens VN-diplomaten weer geslonken. De aangepaste ontwerpresolutie die de VS afgelopen maandag in omloop brachten, stuitte gisteren op verzet van de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Ivanov. ,,Het ontwerp van de Amerikanen voldoet niet aan [de Russische] criteria'', zei Ivanov, die VN-chef-wapeninspecteur Blix op bezoek had. De Franse minister van Buitenlandse Zaken, De Villepin, zei gisteren: ,,Er is nog steeds vooruitgang nodig, en dus we hebben nog veel werk te doen.'' De Amerikaans-Britse aanpak stuit al sinds medio september op tegenstand van Frankrijk, Rusland en China, drie andere vaste leden met vetorecht in de VN-Veiligheidsraad.

De VS hebben in hun ontwerp de expliciete dreiging met geweld tegen Irak, als Bagdad niet meewerkt met agressievere wapeninspecties, afgezwakt door het begrip ,,alle noodzakelijke middelen'' uit de tekst te halen. Maar de dreiging als zodanig is allerminst van tafel. De ontwerpresolutie verwoordt de dreiging nu door Irak erop te wijzen dat het een ,,wezenlijke schending'' pleegt van zijn verplichtingen in VN-resoluties en door eraan te herinneren dat Bagdad herhaaldelijk is gewaarschuwd voor ,,ernstige gevolgen'' als het doorgaat met de schendingen.

Volgens Amerikaanse diplomaten is voor de VS dreiging met ,,ernstige gevolgen'' gelijk aan dreiging met militaire actie. Volgens Franse diplomaten is bij nader inzien duidelijk dat het bij wijze van compromis afzwakken van de tekst, zoals de VS eind vorige week deden, in de praktijk geen compromis betekent. Volgens een Chinese dipolomaat zijn er ,,geen inhoudelijke wijzigingen'' vergeleken met de eerdere Amerikaanse tekst.

De VS houden ook nog steeds vast aan één resolutie, die geweld toestaat als Irak niet vrijwillig ontwapent. Frankrijk, Rusland en China willen Irak een laatste kans geven op ontwapening in één resolutie en pas geweld goedkeuren in een tweede resolutie als Bagdad de inspecteurs weer tegenwerkt. VN-diplomaten waren vorige week optimistisch dat de VS akkoord gingen met de tweefasenaanpak van Frankrijk. Maar in het nieuwe Amerikaanse ontwerp staat alleen dat de Veiligheidsraad ,,onmiddellijk'' bijeen moet komen om de situatie te bespreken als Irak na hervatting van de inspecties weer niet meewerkt. Volgens Amerikaanse diplomaten verplicht dit de regering-Bush niet om het oordeel van de Veiligheidsraad af te wachten, voordat mogelijke militaire actie volgt.

De ambassadeurs van de vijf vaste leden onderhandelden gisteren zo'n vier uur door zin voor zin de ontwerptekst door te nemen. Een Amerikaanse diplomaat voorspelde dat de onderhandelingen ,,gecompliceerd'' en ,,een verward proces'' zullen worden.

    • Robert van de Roer