Jiang bij Bush maakt China blij

De Chinese president Jiang Zemin gaat naar de ranch van George W. Bush in Crawford. Beiden hebben veel belang bij een goede afloop, en die lijkt dan ook bij voorbaat gegarandeerd.

De taxichauffeur die zijn auto met ware doodsverachting voor een vrachtwagen werpt, draait met zijn vrije hand nog even aan de volumeknop van zijn autoradio. Hij luistert vol aandacht naar een reportage over het kleine plaatsje Crawford in Texas, waar China's president Jiang Zemin komende vrijdag aan de barbecue zal worden genood door zijn Amerikaanse ambtgenoot George W. Bush.

Het bezoek aan Crawford krijgt overweldigende aandacht van de Chinese media, wat niet helemaal te verklaren lijkt uit het inhoudelijke belang van de ontmoeting. De ontvangst `bij Bush thuis' op zijn ranch is dan ook vooral een goede gelegenheid om Jiang voor het Chinese volk definitief neer te zetten als een invloedrijk staatsman, die op voet van gelijkheid en vertrouwelijkheid omgaat met president Bush – ook in Chinese ogen de machtigste man ter wereld.

En daar is Jiang veel aan gelegen. Jiang, die zijn functie als president waarschijnlijk in maart volgend jaar neerlegt, wil graag de geschiedenis ingaan als de man die de verhoudingen met de Verenigde Staten stabiliseerde en die China zijn rechtmatige plaats op het wereldtoneel bezorgde.

Jiang ontmoet Bush al voor de derde keer dit jaar, en China heeft onder zijn leiderschap een opvallend soepele houding aangenomen ten opzichte van de Verenigde Staten. Zo reageerde China gematigd (en ontkennend) op Washingtons recente beschuldigingen dat het Noord-Korea geholpen zou hebben bij de ontwikkeling van kernwapens. Peking kondigde deze week zelfs een nieuw en strenger nonproliferatiebeleid af. De Verenigde Staten, die onder Bush de militaire banden met Taiwan steeds verder aanhalen, kunnen dat doen zonder dat China al te hevig protesteert. Niemand verwacht daarnaast dat China een resolutie van de Verenigde Naties inzake Irak zal tegenhouden in de Veiligheidsraad.

Op de radio geeft de verslaggeefster inmiddels vanuit Crawford uiting aan haar verwondering, en de taxichauffeur hangt aan haar lippen. Ze verbaast zich over de hoge prijzen die er in de zeven souvenirswinkeltjes worden gevraagd voor Bush-memorabilia. Zelfs een mok met een foto van Bush erop kost al tussen de tien en vijftig dollar, meldt ze geschokt. En dan te bedenken dat veel van die mokken voor een paar dubbeltjes gemaakt zijn in China.

Dat Jiang Amerika op dit moment niet tegen de haren wil in strijken, heeft dan ook niet alleen te maken met Jiangs persoonlijke ambities, maar ook met een welbegrepen Chinees eigenbelang: China's prioriteit ligt op dit moment bij een voortgezette economische groei, waarin een toenemende export naar China's grootste afzetmarkt een centrale rol speelt. En die afzetmarkt ligt nu eenmaal in de Verenigde Staten van Amerika.