Gedrang om de ontevreden kiezers

Vier partijen zeggen dat zij het `gedachtegoed van Pim' uitdragen. De ontevreden kiezer heeft veel keus.

Crime fighter Fred Teeven staat er op een bordje in zijn werkkamer in Den Haag. Toch zegt de fractievoorzitter van Leefbaar Nederland en oud-officier van justitie: ,,De komende verkiezingen zullen niet alleen over veiligheid gaan.'' Of over gezondheidszorg of onderwijs. ,,De inhoud hebben we in mei al besproken.'' Vanaf nu zal het vooral gaan over ,,de poppetjes''. Wie van die poppetjes is betrouwbaar. Wie zal geen ruzie maken. Wie weet het meest te overtuigen dat híj degene is die het `gedachtegoed van Pim' uitdraagt?

Fred Teeven vindt zichzelf betrouwbaar. Maar er is nog iets waarover een lijsttrekker in de komende campagne meer dan ooit zal moeten beschikken: uitstraling op de televisie. ,,Ik heb dat soms'', zegt Teeven. Er zijn mensen die dat vaker hebben, zegt hij. Herman Heinsbroek bijvoorbeeld, de oud-minister van Economische Zaken voor de LPF die net een nieuwe partij heeft opgericht. ,,Hij heeft het ook gemaakt in het leven. En als hij bij Barend en Van Dorp aan tafel zit, en Jan Mulder begint tegen hem te schreeuwen, dan schreeuwt hij gewoon terug. Dat slaat aan.'' Daarom zou Fred Teeven kunnen samenwerken met Heinsbroek. ,,Ik zou me zelfs kunnen voorstellen dat hij lijsttrekker wordt en ik nummer twee.''

Het is druk op de markt voor ontevreden kiezers. Naast de `oude' partijen, die hen terug willen winnen, zijn er straks ten minste drie nieuwe partijen: LPF, Leefbaar Nederland en de Lijst Nieuwe Politiek van Heinsbroek. Jan Nagel, oud-voorzitter en oprichter van Leefbaar Nederland, denkt ook na over een nieuwe partij. De kiezer snapt er niks meer van, vreest Teeven. ,,We moeten onze krachten bundelen. Anders vluchten ze straks massaal naar de oude politiek.''

Kay van de Linden, oud-campagneleider van Leefbaar Nederland, denkt dat ook. Hij vindt het een goed idee dat Teeven wil samenwerken met Heinsbroek. ,,Fred Teeven heeft het krediet en het respect. En Heinsbroek heeft de bekendheid.'' Bovendien: ,,Straks zitten we met vier vernieuwingspartijtjes die elkaar de tent uitvechten.'' Leefbaar Nederland heeft Heinsbroek ook wat te bieden, zegt Kay van der Linden, die ,,graag'' voor Heinsbroek zou willen werken. ,,Gekwalificeerde kandidaten. Een gevestigde partij.'' Teeven denkt dat zijn partij zonder Heinsbroek op ,,vier, vijf, zes'' zetels kan rekenen, en mét op vier meer. Maar Leefbaar Nederland is de enige partij die wil samenwerken. De andere nieuwe partijen, al dan niet in oprichting, zijn vooral bezig zich tegen elkaar af te zetten. Of ze zijn niet in elkaar geïnteresseerd. Herman Heinsbroek ziet nu vooral zijn eigen mogelijke successen. Het televisieprogramma Netwerk meldde gisteravond dat hij in zijn eentje op 5 procent van de stemmen kan rekenen, als er nu verkiezingen zouden zijn. Dat betekent acht zetels in de Tweede Kamer. Heinsbroek, gisteravond telefonisch vanuit Saint Tropez: ,,En ik heb nog helemaal niks gedáán.'' [Vervolg NIEUWE PARTIJEN: pagina 2]

NIEUWE PARTIJEN

Nieuwe LPF-splinters ruziën over naam

[Vervolg van pagina 1] Het verbaasde hem niet, zei Heinsbroek, dat de aankondiging van zijn nieuwe partij zoveel opschudding had veroorzaakt. ,,Ik had het wel verwacht.'' Lachend: ,,Ze willen hier satellietverbindingen komen aanleggen, hele studio's inrichten om mij maar op de televisie te krijgen.''

Maar Heinsbroek houdt nog even zijn mond. Hij wil eerst goed nadenken over zijn verkiezingsprogramma en zijn kandidatenlijst. Op dit moment wil hij ook nog niet zeggen waarom hij een nieuwe partij wil oprichten.

Zo aardig als Teeven over Heinsbroek praat, zo boos zijn de LPF en Jan Nagel. Gerard van As, Kamerlid voor de LPF, zei gisteren dat Heinsbroek het kabinet met opzet heeft laten vallen om voor zichzelf te kunnen beginnen. ,,Het is verraad.'' En Nagel, oprichter en oud-voorzitter van Leefbaar Nederland, kwam gisteravond woedend naar het televisieprogramma Nova om te vertellen dat Harry Wijnschenk, oud-LPF-fractievoorzitter en nu de rechterhand van Heinsbroek, maandag expres snel naar de Kiesraad was gerend om naast de naam `Lijst Nieuwe Politiek' de naam `Nieuw Nederland' te laten registreren. ,,Hij wist dat wij die naam al hadden'', zegt Nagel vanochtend door de telefoon. Als twee partijen op één dag dezelfde naam willen laten vastleggen, wijst de Kiesraad ze allebei af.

Nagel zegt dat hij nog niet zeker weet of hij een nieuwe politieke partij zal oprichten. ,,Dat maken we later bekend.'' Hij was met een paar mensen die vroeger ook bij Leefbaar Nederland zaten juist een `politiek pamflet' aan het opstellen toen het kabinet viel. ,,De politieke vernieuwing die wij wilden blijft uit. De partijen die er nu zijn bakken er niks van. Alles is weer het oude. We hadden een concept met honderd punten dat we rond de Statenverkiezingen naar buiten wilden brengen.'' Dat concept zou nu de basis kunnen zijn voor `Nieuw Nederland', of hoe Nagels partij ook gaat heten.

Nagel weet wel zeker dat hij nooit met Heinsbroek zou willen samenwerken, zoals Teeven. ,,Heinsbroek heeft het in drie maanden zo verbruid dat hij moest opstappen. Dat zegt genoeg.''

Ton Luiten, ook oprichter en oud-bestuurslid van Leefbaar Nederland en nu bestuurslid van de politieke vereniging `Nieuw Nederland', vindt de keuze van Teeven voor Heinsbroek ,,gevoelsmatig'' niet erg gelukkig.

Is Teeven zelf niet wat te bescheiden voor een partijleider? Teeven: ,,Ik ben bereid opnieuw lijsttrekker te worden'', zegt hij. ,,Maar ik werd destijds natuurlijk lijsttrekker bij gebrek aan beter.''

Teeven denk dat hij op dit moment de beste in de partij is. Maar voor een beter iemand van buiten doet hij een stap opzij. Hij heeft het bestuur zelfs gevraagd rond te kijken. En zelf is hij nog in gesprek met iemand, wiens naam hij niet wil noemen, naast Heinsbroek.