Dracula achtervolgt Coenen

Jo Coenen is een van de beste architecten van Nederland, en zeker de charmantste. Maar wie de documentaire Jo Coenen, ruimtekunstenaar, bouwmeester ziet, krijgt Coenen alleen als charmeur te zien. Anet van Barneveld heeft hem jarenlang gevolgd voor haar documentaire over de architect die nu een jaar of twee Rijksbouwmeester is, maar de kijker komt verbijsterend weinig te weten over Coenens werk. Voor een deel ligt dit aan Coenen zelf: hij is niet de helderste spreker van Nederland. Maar voor een nog veel groter deel ligt dit aan Van Barneveld. Zij heeft een persoonlijk getinte zoektocht gemaakt naar het wezen van Jo Coenen, maar komt niet verder dan wat vage algemeenheden. Van Barneveld laat na om Coenen goede vragen te stellen over zijn werk en laat hem in louter vaagheden over zijn werk vertellen. Op een gegeven moment in de documentaire lijkt Coenen er zelf van te schrikken als hij zegt: ,,Dat was wel filosofisch, hè.''

Zelf brengt Van Barneveld ook geen uitkomst. Met een schoolse, verheven dictie spreekt ze over de Coenens architectuur die ze bijvoorbeeld ,,nooit bombastisch maar altijd lichtvoetig noemt.'' Bijna aan het einde van de documentaire vraagt ze zich af ,,waar het nu in wezen bij Coenen om gaat'', alsof ze zich bewust is van het feit dat ze in de voorgaande drie kwartier hierover weinig heeft verduidelijkt.

Ook de beelden bieden geen uitkomst. Opnamen van Coenen aan het werk of lopend door Eindhoven worden afgewisseld met archiefmateriaal over Coenen uit 1985 of trage opnamen van Coenens gebouwen, waarin je door de onheilspellende strijkersmuziek achter elke muur graaf Dracula verwacht. Toch zit er een gouden moment in de documentaire. Als rijksbouwmeester Coenen in een auto stapt om naar een of andere bijeenkomst te gaan, gooit iemand het portier dicht nadat deze iets over een speech heeft gezegd. ,,Speech?'', vraagt Coenen zich af en wil de deur openen om om nadere toelichting te vragen. Maar de deur blijkt op het kinderslot te zitten en de auto rijdt weg.

Jo Coenen, ruimtekunstenaar, bouwmeester, Humanistische Omroep, Ned.1, 22.55-23.52u.

    • Bernard Hulsman