Schrijnende ontroering

Daar weet Johnny Hoes zo gauw geen antwoord op. De gepensioneerde platenproducer, gezeten voor een met gouden platen behangen kantoormuurtje, laat een lange stilte vallen. Het beste lied dat hij ooit voor de Zangeres zonder Naam heeft geschreven? Ach vaderlief toe drink niet meer, Mandolinen in Nicosia, Mag ik van u een lift meneer – het waren er honderden, wat moet hij kiezen? In elk geval staat vast dat de Zangeres, nadat ze voor veel geld naar een andere platenmaatschappij was overgestapt, nooit meer zulke grote hits heeft gehad. Zonder hem had ze het ook nooit zo ver kunnen schoppen, denkt hij; dan was ze maar gewoon zo'n feestzangeresje voor het weekend gebleven.

Al jarenlang is Johnny Hoes niet meer in beeld geweest, maar Michiel van Erp wist hem over te halen voor de documentaire Vergeet mij niet, die morgenavond wordt uitgezonden in de NPS-rubriek Het uur van de wolf. Van Erp, gespecialiseerd in zachtjes schrijnend levensleed, portretteert Mary Servaes alias de Zangeres zonder Naam (1919-1998) vooral via degenen die nog altijd om haar treuren. Veel meer dan een reguliere biografie, waarin leven en werken van de hoofdpersoon van a tot z wordt behandeld, is Vergeet mij niet een losjes gemonteerd programma waarin vooral de nabestaanden de hoofdrol spelen: een goede vriendin, een huishoudster, een impresario, een paar fans en de producent die haar groot maakte.

Natuurlijk is er ook gretig gebruik gemaakt van mooi archiefmateriaal, zoals een veertig jaar oude Polygoon-reportage over het uitdelen van handtekeningen, waarin Philip Bloemendal ironisch commentaar levert op haar pseudoniem: ,,Opvallend was dat de Zangeres zonder Naam tòch een handtekening zette.'' Maar in degenen die achterbleven lijkt Van Erp toch het meest geïnteresseerd: in de Nachtwacht aan de muur van de vriendin, het opulente interieur van de homo-fan, het voortdurend rinkelende mobieltje van de impresario en de plechtige pose van de eigenaar van een Grieks restaurant, waar de Zangeres vroeger optrad.

Zo brengt hij treffend de ontroering in beeld, die ze vier jaar na haar dood nog steeds teweegbrengt. En zelfs Johnny Hoes, met wie ze brak omdat hij haar niet genoeg betaalde, slaat nu een weemoedige toon aan: ,,We mogen blij zijn dat ze zo veel jaar bij ons is gebleven.''

Het uur van de wolf: Vergeet mij niet, woensdag, NPS, Ned.3, 20-30-21.30u.

    • Henk van Gelder