Klein en onmisbaar radertje `11 september' staat terecht

In Hamburg begon vanochtend het proces tegen de `boekhouder' van de terroristen die de aanslagen van 11 september hebben gepleegd.

In zaal 237 van het Oberlandesgericht in Hamburg is vandaag de eerste rechtszaak begonnen die een licht kan werpen op de voorbereidingen van de aanslagen van 11 september vorig jaar.

In de zwaar beveiligde zaal staat de 28-jarige, oorspronkelijk uit Marokko afkomstige, student Mounir al-Motassadeq terecht wegens medeplichtigheid aan 3116 moorden en lidmaatschap van een terroristische organisatie.

In de ogen van procureur-generaal Kay Nehm was Motassadeq een klein, maar onmisbaar, radertje in het terroristische netwerk rond Mohammed Atta, de Egyptische student die de Boeing 767 in de noordelijke toren van het WTC stuurde. Motassadeq zou in Hamburg als `boekhouder' voor de terroristen zijn opgetreden, aldus Nehm. Hij beheerde bankrekeningen van de zelfmoordpiloten, betaalde de huur van woningen in Hamburg en maakte geld over naar de Verenigde Staten. Motassadeq ontkent dat hij van de voorgenomen aanslagen op de hoogte was.

De rechtszaal in Hamburg is speciaal voor het proces extra beveiligd met staalplaten en wanden van kogelvrij glas. De straten rond het complex zijn afgezet en de verdachte wordt via een tunnel onder het gebouw in de rechtszaal geleid. Waar Motassadeq in hechtenis zit, is geheim. Voor het proces, dat vermoedelijk tot januari zal duren, zijn 37 zittingsdagen gereserveerd.

De procureur-generaal, die vandaag zijn 89 pagina's tellende aanklacht zou voorlezen, gaat ervan uit dat Motassadeq deel uitmaakte van een groepje van in totaal zeven terroristen dat al in 1999 in Hamburg is begonnen met de voorbereiding van de aanslagen. Naast Atta en Motassadeq bestond de terroristische cel in Hamburg uit Al-Shehhi, die het toestel bestuurde dat zich in de zuidelijke toren boorde, en Jarrah, die vermoedelijk het toestel vloog dat in de buurt van Pittsburg neerstortte.

Daarnaast waren de voortvluchtige Essabar en Bahaji lid van de cel. Zij konden destijds evenwel geen visa voor de Verenigde Staten krijgen. Het contact tussen de groep in Hamburg en het al-Quaida netwerk zou zijn onderhouden door de uit Jemen afkomstige Ramzi Binalshibh die vorige maand in Pakistan werd gearresteerd. Onduidelijk is nog of Binalshibh in deze zaak als getuige gehoord kan worden. In totaal zullen in de komende maanden 160 getuigen worden opgeroepen.

Procureur-generaal Nehm baseert zijn zaak onder andere op de uitspraken van een 26-jarige Jordanees die in Keulen in hechtenis zit en die lid zou zijn van de terroristische organisatie Al-Tawhid. Deze Shadi A. heeft verklaard Motassadeq twee jaar geleden in Afghanistan te hebben gezien: eenmaal in een pension van Al-Tawhid en een keer in een trainingskamp voor terroristen tijdens een preek van Bin Laden. Hoe betrouwbaar de uitspraken van Shadi A. zijn, is onduidelijk. Zo zou hij ook verklaard hebben een tijdje als lijfwacht van Bin Laden te hebben gewerkt.

Motassadeq zit sinds eind vorig jaar in hechtenis. In de eerste weken na de aanslagen gaf hij een vraaggesprek voor CNN waaruit bleek dat hij de terroristen goed kende. Hij verklaarde evenwel dat Atta en de zijnen niet tot dergelijke acties in staat waren. Volgens een van zijn advocaten blijkt noch uit de documenten in de 87 ordners met bewijsmateriaal, noch uit getuigenverklaringen dat Motassadeq op de hoogte was van de aanslagen.

Onduidelijk is waarom de Marokkaan in mei 2000 naar Pakistan ging en pas in juli van dat jaar weer in Hamburg terugkeerde. Motassadeq werd eind november vorig jaar gearesteeerd vlak voordat hij met vrouw en twee kinderen naar Marrakesch wilde vliegen.

    • Michel Kerres